Dự án trang trại nuôi khỉ: Vốn đầu tư, điều kiện pháp lý và quy trình thực hiện năm 2026

Dự án trang trại nuôi khỉ vốn đầu tư bao nhiêu? Đây là vấn đề quan trọng đối với doanh nghiệp nghiên cứu phát triển cơ sở nuôi sinh sản, bảo tồn hoặc nuôi thương mại các loài linh trưởng được pháp luật cho phép tại Việt Nam.

Khác với mô hình chăn nuôi gia súc thông thường, dự án nuôi khỉ phải đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt về nguồn gốc động vật, điều kiện nuôi nhốt, phòng chống dịch bệnh, bảo tồn đa dạng sinh học và quản lý thương mại quốc tế theo Công ước CITES.

Đặc biệt, đối với lập dự án chăn nuôi khỉ xuất khẩu, nhà đầu tư cần nghiên cứu thị trường, xác định chính xác loài nuôi, khả năng đáp ứng yêu cầu nguồn gốc hợp pháp và xây dựng phương án tài chính phù hợp.

Bài viết dưới đây phân tích tiềm năng phát triển, quy mô trang trại, thiết kế kỹ thuật, tổng mức đầu tư, hồ sơ pháp lý và quy trình thực hiện dự án năm 2026, đồng thời tham khảo các cơ sở nuôi khỉ thực tế tại Việt Nam.

1. Tiềm năng và định hướng đầu tư dự án trang trại nuôi khỉ tại Việt Nam

Hoạt động nuôi khỉ tại Việt Nam gắn với nghiên cứu khoa học, bảo tồn, cứu hộ và nuôi sinh sản phục vụ thương mại trong những trường hợp được pháp luật cho phép.

Đối với một số loài như khỉ đuôi dài, Việt Nam đã có hoạt động nuôi sinh sản và xuất khẩu trong nhiều năm. Tuy nhiên, thị trường này chịu sự quản lý của pháp luật trong nước, Công ước CITES và yêu cầu của quốc gia nhập khẩu.

1.1. Tiềm năng phát triển hoạt động nuôi khỉ tại Việt Nam

Khỉ đuôi dài (Macaca fascicularis) là một trong những loài linh trưởng được sử dụng trong một số hoạt động nghiên cứu y sinh trên thế giới.

Theo Cơ sở dữ liệu thương mại CITES, các bản ghi xuất khẩu khỉ đuôi dài sống từ Việt Nam, có đơn vị là số cá thể, ghi nhận:

Năm	Số cá thể trong nhóm bản ghi
2019	1.184
2020	5.598
2021	7.731
2022	8.338
2023	8.423

Các số liệu trên cho thấy Việt Nam có hoạt động thương mại quốc tế đối với khỉ đuôi dài trong giai đoạn 2019–2023. Tuy nhiên, cơ sở dữ liệu còn có những nhóm bản ghi khác cần đối chiếu để xác định tổng số lượng xuất khẩu. Vì vậy, bảng trên không nên được hiểu là tổng xuất khẩu chính thức đã đối soát đầy đủ của từng năm.

Bên cạnh đó, hoạt động xuất khẩu linh trưởng đang chịu sự giám sát chặt chẽ về nguồn gốc cá thể, tính minh bạch của dữ liệu sinh sản và nguy cơ ảnh hưởng đến quần thể tự nhiên.

Đây là yếu tố cần được đưa vào đánh giá rủi ro của dự án đầu tư, thay vì chỉ dựa trên nhu cầu thị trường.

1.2. Nhu cầu thị trường và cơ hội xuất khẩu

Hoạt động nghiên cứu y sinh tại một số quốc gia có sử dụng các loài linh trưởng theo quy định chuyên ngành và yêu cầu đạo đức nghiên cứu.

Đối với Việt Nam, mô hình nuôi sinh sản hợp pháp có thể được nghiên cứu nhằm cung cấp cá thể cho những hoạt động được phép.

Theo dữ liệu CITES, thương mại quốc tế đối với khỉ đuôi dài đã được ghi nhận trong nhiều năm. Tuy nhiên, số lượng xuất khẩu lịch sử không đồng nghĩa nhu cầu tương lai được bảo đảm.

Khả năng xuất khẩu còn phụ thuộc vào giấy phép CITES, nguồn gốc cá thể, điều kiện kiểm dịch, quy định của nước nhập khẩu và các hạn chế thương mại có thể phát sinh.

Vì vậy, lập dự án chăn nuôi khỉ xuất khẩu cần gắn với nghiên cứu thị trường và xác minh điều kiện pháp lý trước khi xây dựng phương án doanh thu.

1.3. Các mô hình trang trại nuôi khỉ

Nhà đầu tư có thể nghiên cứu những loại hình sau:

• Cơ sở nuôi sinh sản: Duy trì đàn bố mẹ, chăm sóc cá thể non, theo dõi sinh sản và quản lý hồ sơ phả hệ.

• Cơ sở nuôi sinh trưởng: Nuôi giữ cá thể có nguồn gốc hợp pháp theo mục đích được phép.

• Cơ sở bảo tồn, cứu hộ: Tiếp nhận, chăm sóc và phục hồi động vật theo chức năng được cơ quan có thẩm quyền xác định.

• Cơ sở phục vụ nghiên cứu: Nuôi giữ linh trưởng phục vụ hoạt động khoa học được phép, đáp ứng yêu cầu phúc lợi động vật và đạo đức nghiên cứu.

Mỗi mô hình có điều kiện đầu tư, cơ cấu sử dụng đất và yêu cầu quản lý khác nhau. Cơ sở cứu hộ hoặc bảo tồn không được mặc nhiên chuyển sang hoạt động thương mại.

1.4. Lý do cần lập dự án trước khi đầu tư

Lập dự án giúp chủ đầu tư đánh giá toàn diện khả năng triển khai, đặc biệt đối với hoạt động có yêu cầu pháp lý và chi phí vận hành cao như nuôi linh trưởng.

Những lợi ích chính gồm:

• Xác định loài được phép nuôi và mục tiêu đầu tư.

• Kiểm tra nguồn cung cá thể hợp pháp.

• Lựa chọn địa điểm và quy mô phù hợp.

• Thiết kế chuồng trại, hệ thống an toàn và khu thú y.

• Dự toán vốn đầu tư xây dựng, thiết bị và vốn lưu động.

• Đánh giá điều kiện CITES và thị trường tiêu thụ hợp pháp.

• Xây dựng phương án bảo vệ môi trường và phòng chống dịch bệnh.

Đặc biệt, nhà đầu tư không nên mua khỉ hoặc xây dựng công trình trước khi xác minh điều kiện nuôi, nguồn gốc cá thể và tính hợp pháp của địa điểm dự kiến.

2. Mục tiêu và quy mô dự án trang trại nuôi khỉ

Quy mô trang trại phải được xác định dựa trên loài nuôi, đặc điểm sinh học, cơ cấu đàn và điều kiện chăm sóc.

Đối với động vật linh trưởng, không thể sử dụng trực tiếp định mức chuồng nuôi của lợn, dê hoặc gia cầm để tính diện tích và mật độ nuôi.

2.1. Mục tiêu đầu tư

Tùy loại hình hợp pháp, dự án có thể hướng đến hình thành cơ sở nuôi sinh sản có kiểm soát, phục vụ nghiên cứu, bảo tồn hoặc mục đích thương mại được phép.

Các mục tiêu chủ yếu gồm:

• Xây dựng cơ sở có điều kiện nuôi giữ phù hợp với đặc điểm sinh học của loài.

• Quản lý nguồn gốc hợp pháp và nhận dạng từng cá thể.

• Kiểm soát hoạt động sinh sản, chăm sóc và sức khỏe đàn.

• Bảo đảm an toàn cho người lao động và cộng đồng.

• Xử lý chất thải, hạn chế tác động môi trường.

• Tổ chức hoạt động theo đúng phạm vi pháp luật cho phép.

Đối với dự án thương mại, cần bổ sung phương án thị trường, điều kiện chuyển giao và các thủ tục xuất khẩu nếu phát sinh.

2.2. Ví dụ quy mô trang trại nuôi 100 cá thể khỉ

Giả định doanh nghiệp nghiên cứu xây dựng cơ sở nuôi 100 cá thể thuộc loài được xác định đủ điều kiện nuôi theo mục đích dự kiến.

Các thông số nghiên cứu sơ bộ:

Chỉ tiêu	Phương án minh họa
Diện tích khu đất	10.000 m²
Quy mô dự kiến	100 cá thể
Mục đích	Nuôi sinh sản có kiểm soát, nếu được phép
Hình thức nuôi	Chuồng nhóm kết hợp không gian vận động
Khu cách ly, thú y	Bố trí riêng biệt
Quản lý đàn	Nhận dạng cá thể, hồ sơ theo dõi

Đây chỉ là kịch bản lập dự án, không phải định mức nuôi hoặc xác nhận rằng mọi loài khỉ đều được phép nuôi thương mại với quy mô 100 cá thể.

2.3. Phương án cơ cấu sử dụng đất

Với tổng diện tích giả định 10.000 m², nhà đầu tư có thể nghiên cứu cách bố trí như sau:

Hạng mục	Diện tích
Khu chuồng nuôi và không gian vận động	3.500 m²
Khu cách ly, thú y	700 m²
Kho thức ăn và công trình phụ trợ	800 m²
Hệ thống xử lý chất thải	800 m²
Giao thông nội bộ, hạ tầng kỹ thuật	1.200 m²
Cây xanh, khoảng đệm, dự phòng	3.000 m²
Tổng cộng	10.000 m²

Diện tích thực tế cần được xác định theo loài, cấu trúc đàn, nhu cầu vận động, điều kiện phúc lợi động vật và quy định pháp luật.

3. Điều kiện pháp lý đối với dự án trang trại nuôi khỉ năm 2026

Pháp lý là yếu tố quyết định khả năng triển khai dự án. Các loài khỉ có thể thuộc nhóm động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm hoặc Phụ lục CITES, nên việc nuôi giữ, chuyển giao và xuất khẩu phải có căn cứ pháp luật cụ thể.

3.1. Các văn bản pháp luật cần nghiên cứu

Văn bản	Nội dung áp dụng
Luật Lâm nghiệp 2017 và văn bản sửa đổi	Quản lý, bảo vệ động vật rừng
Luật Đa dạng sinh học 2008 và văn bản sửa đổi	Bảo tồn loài, quản lý cơ sở bảo tồn
Thông tư 85/2025/TT-BNNMT	Quản lý loài nguy cấp, quý, hiếm và CITES
Luật Đầu tư 143/2025/QH15	Thủ tục đầu tư
Luật Đất đai 31/2024/QH15 và văn bản sửa đổi	Sử dụng đất, thuê đất, chuyển mục đích
Luật Xây dựng 135/2025/QH15	Thiết kế, xây dựng và nghiệm thu
Luật Bảo vệ môi trường 2020 và văn bản sửa đổi	ĐTM, giấy phép môi trường, quản lý chất thải
Luật Thú y 2015 và văn bản sửa đổi	Kiểm dịch, phòng chống dịch bệnh
Công ước CITES	Quản lý thương mại quốc tế động vật hoang dã

Đặc biệt, Thông tư 85/2025/TT-BNNMT có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, thay thế Thông tư 27/2025/TT-BNNMT.

Do đó, khi lập dự án mới cần sử dụng các quy định và biểu mẫu đang có hiệu lực.

3.2. Xác định loài khỉ dự kiến nuôi

Trước khi đầu tư, chủ dự án phải xác định tên khoa học của loài, tình trạng bảo vệ và các quy định quản lý tương ứng.

Ví dụ, khỉ đuôi dài (Macaca fascicularis) là loài đã được gây nuôi tại một số cơ sở ở Việt Nam.

Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa mọi cá thể khỉ đuôi dài đều được phép mua bán, nuôi sinh sản hoặc xuất khẩu.

Nhà đầu tư cần kiểm tra danh mục hiện hành, hồ sơ nguồn gốc và mục đích sử dụng của từng cá thể.

3.3. Điều kiện về nguồn giống hợp pháp

Nguồn động vật đưa vào trang trại phải có giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp theo quy định áp dụng cho từng loài.

Hồ sơ có thể bao gồm chứng từ từ cơ sở nuôi hợp pháp, tài liệu chuyển giao, giấy tờ nhập khẩu và các chứng từ quản lý CITES liên quan.

Không được sử dụng động vật bị săn bắt trái phép từ tự nhiên làm nguồn giống cho dự án.

3.4. Đăng ký mã số cơ sở nuôi theo CITES

Theo Điều 26 Thông tư 85/2025/TT-BNNMT, cơ sở nuôi loài động vật thuộc Phụ lục CITES phải thực hiện đăng ký mã số trước khi nuôi theo quy định.

Cơ quan Kiểm lâm cấp tỉnh thực hiện cấp mã số cơ sở nuôi đối với nhóm động vật thuộc phạm vi quản lý, trừ những trường hợp được quy định riêng.

Hồ sơ phải thể hiện phương án nuôi, điều kiện cơ sở và nguồn gốc hợp pháp của động vật.

Đối với lập dự án chăn nuôi khỉ xuất khẩu, chủ đầu tư cần kiểm tra thêm Điều 27 Thông tư 85/2025/TT-BNNMT về điều kiện cấp giấy phép CITES.

Theo quy định này, việc xuất khẩu thương mại động vật nuôi sinh sản thuộc Phụ lục II, III CITES phải đáp ứng yêu cầu về thế hệ sinh sản từ F2 trở về sau tại cơ sở được cấp mã số, cùng các điều kiện pháp lý có liên quan.

3.5. Yêu cầu về đất đai, xây dựng và môi trường

Địa điểm trang trại phải phù hợp với quy định sử dụng đất, xây dựng và các yêu cầu quản lý của địa phương.

Đồng thời, chủ đầu tư cần xác định dự án có thuộc diện phải lập đánh giá tác động môi trường, xin giấy phép môi trường hoặc thực hiện đăng ký môi trường hay không.

Các nguồn thải cần đánh giá gồm phân động vật, nước vệ sinh chuồng, nước thải sinh hoạt, chất thải thú y, xác động vật và mùi.

Không thể kết luận nghĩa vụ môi trường chỉ dựa trên số lượng cá thể. Cần phân loại dự án theo tính chất hoạt động, quy mô và các tiêu chí pháp luật hiện hành.

4. Khảo sát, thiết kế kỹ thuật trang trại nuôi khỉ

Thiết kế trang trại nuôi linh trưởng cần bảo đảm an toàn, phù hợp tập tính, kiểm soát dịch bệnh và đáp ứng yêu cầu phúc lợi động vật.

Đây là nhóm hạng mục có ảnh hưởng trực tiếp đến vốn đầu tư ban đầu và chi phí vận hành lâu dài.

4.1. Khảo sát địa điểm thực hiện dự án

Công tác khảo sát cần xác định địa hình, địa chất, nguồn nước, giao thông, điều kiện cấp điện và thoát nước.

Đồng thời, phải đánh giá khoảng cách đến khu dân cư, nguy cơ ngập và phương án ngăn động vật thoát ra ngoài.

Đặc biệt, khỉ có khả năng leo trèo, tác động lên các bộ phận công trình và có thể gây thương tích. Vì vậy, thiết kế phải chú trọng hệ thống an toàn, kiểm soát ra vào và phương án ứng phó sự cố.

4.2. Thiết kế chuồng nuôi và không gian vận động

Chuồng nuôi cần được bố trí theo loài, độ tuổi, giới tính và cấu trúc xã hội của đàn.

Các hạng mục có thể gồm khu nuôi nhóm, không gian leo trèo, nơi nghỉ, khu tránh trú và khu chăm sóc con non.

Công trình phải bảo đảm khả năng vệ sinh, quan sát, kiểm soát dịch bệnh và chăm sóc phù hợp.

Không nên nuôi nhốt cá thể trong không gian quá chật hoặc cách ly kéo dài khi không có chỉ định chuyên môn phù hợp.

4.3. Hệ thống cách ly và chăm sóc thú y

Trang trại cần bố trí khu cách ly, phòng khám thú y và khu lưu giữ dụng cụ riêng.

Nhân viên chăm sóc phải được đào tạo về bệnh lây truyền giữa người và động vật, an toàn tiếp xúc và quy trình xử lý sự cố.

Dự án cần có phương án phòng ngừa tình huống động vật thoát chuồng, bị thương hoặc xuất hiện bệnh truyền nhiễm.

4.4. Các hạng mục công trình chính

Hạng mục	Chức năng
Khu chuồng nuôi chính	Quản lý đàn theo nhóm
Khu nuôi sinh sản, chăm sóc con non	Chăm sóc theo giai đoạn
Khu cách ly	Kiểm soát dịch bệnh
Khu thú y	Theo dõi sức khỏe
Kho và khu chuẩn bị thức ăn	Bảo quản, chuẩn bị khẩu phần
Nhà điều hành	Quản lý nhân sự và hồ sơ cá thể
Hàng rào, cổng kiểm soát	Ngăn động vật thoát ra ngoài
Hệ thống xử lý chất thải	Thu gom và xử lý chất thải
Hệ thống cấp nước, điện dự phòng	Bảo đảm hoạt động liên tục

Các hạng mục phải được tính toán theo thiết kế cụ thể, không áp dụng chung một mẫu chuồng trại cho mọi loài khỉ.

5. Tổng mức vốn đầu tư dự án trang trại nuôi khỉ

Tổng mức đầu tư phụ thuộc quy mô, loài nuôi, điều kiện khu đất, công nghệ chuồng trại, hệ thống thú y và yêu cầu quản lý an toàn.

Khác với dự án chăn nuôi thương phẩm ngắn ngày, chi phí vận hành linh trưởng có thể kéo dài nhiều năm. Vì vậy, cần lập phương án vốn bảo đảm chăm sóc đàn ngay cả khi chưa có doanh thu.

5.1. Các khoản chi phí đầu tư chính

Tổng nhu cầu vốn thường bao gồm chi phí xây dựng, thiết bị, hạ tầng kỹ thuật, công trình môi trường, tư vấn và vốn lưu động.

Đối với dự án thương mại được phép, chi phí tiếp nhận cá thể phải dựa trên nguồn cung hợp pháp và chứng từ phù hợp.

Không nên sử dụng báo giá động vật không rõ nguồn gốc để lập phương án tài chính.

5.2. Ví dụ dự toán cơ sở nuôi 100 cá thể

Giả định cơ sở được xác định đủ điều kiện pháp lý đối với loài, mục đích nuôi và địa điểm dự kiến, tổng diện tích khu đất 10.000 m².

Hạng mục đầu tư	Chi phí giả định
Khảo sát, san nền, giao thông nội bộ	1.800 triệu đồng
Chuồng nuôi và không gian vận động	3.500 triệu đồng
Hàng rào, hệ thống an toàn	900 triệu đồng
Khu cách ly, thú y	800 triệu đồng
Hệ thống xử lý môi trường	700 triệu đồng
Kho thức ăn, khu phụ trợ	500 triệu đồng
Điện, nước, camera và thiết bị	600 triệu đồng
Tư vấn, thiết kế và dự phòng	800 triệu đồng
Vốn lưu động dự kiến	1.000 triệu đồng
Tổng nhu cầu vốn minh họa	10.600 triệu đồng

Tổng nhu cầu vốn đầu tư tham khảo: 10,6 tỷ đồng.

Đây là kịch bản giả định phục vụ lập dự án, không phải mức vốn của một cơ sở đã được phê duyệt hoặc suất đầu tư áp dụng chung.

Bảng chưa bao gồm giá trị quyền sử dụng đất, chi phí tiếp nhận cá thể hợp pháp nếu có, lãi vay và các khoản thuế, phí chưa xác định.

5.3. Cơ cấu vốn đầu tư

Theo dự toán minh họa, chi phí chuồng nuôi và không gian vận động chiếm khoảng 33% tổng nhu cầu vốn.

Chi phí khảo sát, san nền và giao thông chiếm khoảng 17%. Các hạng mục an toàn, thú y và môi trường chiếm khoảng 23%.

Phần vốn còn lại dành cho thiết bị, công trình phụ trợ, tư vấn, dự phòng và vốn lưu động.

Cơ cấu thực tế phải được hiệu chỉnh theo phương án thiết kế, giá xây dựng tại địa phương và yêu cầu quản lý từng loài.

5.4. Chi phí vận hành trang trại

Chi phí vận hành gồm thức ăn, thuốc thú y, nhân công, điện nước, vệ sinh, xử lý chất thải, bảo trì và quản lý hồ sơ.

Để xác định chi phí chính xác, cần xây dựng khẩu phần, kế hoạch nhân sự và phương án chăm sóc dựa trên đặc điểm sinh học của loài.

Chủ đầu tư phải dự phòng kinh phí duy trì đàn khi phát sinh dịch bệnh, công trình cần sửa chữa hoặc hoạt động thương mại bị hạn chế.

5.5. Đánh giá doanh thu và khả năng hoàn vốn

Doanh thu chỉ được tính từ hoạt động thương mại hợp pháp, phù hợp với điều kiện nuôi và chuyển giao động vật.

Đối với dự án xuất khẩu, cần xác định khách hàng, điều kiện CITES, kiểm dịch, yêu cầu quốc gia nhập khẩu và chi phí vận chuyển.

Các chỉ tiêu tài chính cần tính gồm NPV, IRR, dòng tiền thuần và thời gian hoàn vốn.

Lưu ý: Dự toán 10,6 tỷ đồng mới phản ánh nhu cầu vốn sơ bộ. Chưa có cơ sở để kết luận khả năng sinh lời nếu không có dữ liệu về sản lượng sinh sản, nguồn thu hợp pháp và chi phí vận hành thực tế.

6. Các dự án và cơ sở nuôi khỉ thực tế tại Việt Nam

Tham khảo những cơ sở đã được công bố giúp nhà đầu tư đánh giá quy mô, khả năng phát triển đàn và các yêu cầu quản lý chuyên ngành.

Tuy nhiên, cần phân biệt quy mô đàn, vốn pháp định và tổng mức đầu tư xây dựng. Không thể lấy các chỉ tiêu này thay thế cho nhau.

6.1. Cơ sở nuôi khỉ đuôi dài Phúc Lộc Phát tại TP.HCM

Theo Báo Đầu tư năm 2023, Công ty TNHH MTV Dịch vụ Phúc Lộc Phát tổ chức cơ sở nuôi khỉ đuôi dài tại xã Trung An, huyện Củ Chi, TP.HCM theo địa danh tại thời điểm công bố.

Cơ sở có diện tích khoảng 6.000 m², được Chi cục Kiểm lâm TP.HCM cấp mã số cơ sở nuôi động vật thuộc Phụ lục II CITES năm 2022.

Theo thông tin doanh nghiệp cung cấp cho Báo Đầu tư, hoạt động của cơ sở gắn với nuôi sinh sản khỉ đuôi dài và thị trường phục vụ nghiên cứu.

Giá trị tham khảo: Mô hình thể hiện yêu cầu về quản lý đàn, hồ sơ CITES và điều kiện cơ sở nuôi. Nguồn công bố chưa cung cấp tổng vốn đầu tư đã được xác minh để tính suất đầu tư/m².

6.2. Dự án Trại gây nuôi sinh sản và xuất khẩu khỉ đuôi dài tại Lạng Sơn

Theo Báo Pháp Luật Việt Nam, Công ty TNHH MTV Sinh vật kỹ thuật Thành Công có dự án nuôi khỉ đuôi dài tại Lạng Sơn, được cấp giấy chứng nhận đầu tư năm 2019.

Tại thời điểm kiểm tra năm 2020, cơ sở có 3.907 cá thể theo sổ theo dõi sinh sản.

Tuy nhiên, cơ quan chức năng xác định doanh nghiệp chưa có báo cáo ĐTM được phê duyệt theo quy định áp dụng tại thời điểm đó. Tháng 01/2021, cơ sở bị xử phạt 300 triệu đồng về vi phạm môi trường.

Giá trị tham khảo: Trường hợp này cho thấy giấy tờ về hoạt động nuôi động vật không thay thế nghĩa vụ đánh giá tác động môi trường.

Khi lập dự án mới, chủ đầu tư cần xác định đầy đủ thủ tục đầu tư, xây dựng, CITES và giấy phép môi trường hoặc thủ tục môi trường tương ứng.

6.3. Mô hình liên doanh nuôi và phát triển khỉ NAFOVANNY tại Đồng Nai

Theo thông tin lịch sử của Báo Nhân Dân, Công ty liên doanh nuôi và phát triển khỉ Việt Nam (NAFOVANNY) được cấp phép hoạt động từ ngày 29/5/1993 tại khu vực Long Thành, Đồng Nai.

Nguồn báo chí ghi nhận cơ sở có hai trại nuôi, tổng đàn hơn 20.000 cá thể tại thời điểm phản ánh và vốn pháp định khoảng 4,96 triệu USD.

Mô hình này thể hiện đặc điểm của cơ sở nuôi linh trưởng quy mô lớn, quản lý đàn nhiều thế hệ và hoạt động thương mại quốc tế.

Tuy nhiên, vốn pháp định không phải tổng mức đầu tư xây dựng. Đây cũng là dữ liệu lịch sử, không phản ánh vốn đầu tư hoặc quy mô hoạt động năm 2026.

7. Hồ sơ lập dự án trang trại nuôi khỉ gồm những gì?

Đối với dự án nuôi động vật hoang dã, hồ sơ đầu tư phải làm rõ mục tiêu, nguồn gốc động vật, điều kiện nuôi, phương án kỹ thuật và trách nhiệm bảo vệ môi trường.

Việc chỉ chuẩn bị giấy đăng ký doanh nghiệp hoặc bản vẽ chuồng trại là chưa đủ để kết luận dự án có thể vận hành.

7.1. Hồ sơ pháp lý của nhà đầu tư

Tùy chủ thể và phương án đầu tư, hồ sơ có thể gồm giấy tờ pháp lý của doanh nghiệp, tài liệu về quyền sử dụng đất và hồ sơ chứng minh năng lực tài chính.

Nếu dự án thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc thực hiện thủ tục đất đai, cần chuẩn bị tài liệu tương ứng.

7.2. Hồ sơ thuyết minh dự án đầu tư

Bản thuyết minh cần trình bày mục tiêu, địa điểm, loài nuôi, nguồn gốc cá thể, quy mô đàn, công nghệ, hạ tầng kỹ thuật và phương án tổ chức quản lý.

Nội dung tài chính gồm tổng mức đầu tư, nguồn vốn, vốn lưu động, chi phí vận hành và phương án hiệu quả kinh tế.

Đặc biệt, dự án nuôi vì mục đích thương mại phải làm rõ tính hợp pháp của phương án tiêu thụ.

7.3. Hồ sơ chuyên ngành đối với động vật thuộc CITES

Theo Điều 26 Thông tư 85/2025/TT-BNNMT, cơ sở thuộc diện đăng ký mã số phải chuẩn bị hồ sơ theo quy định, gồm phương án nuôi và tài liệu nguồn gốc động vật phù hợp.

Ngoài ra, cơ sở cần thực hiện sổ theo dõi và các nghĩa vụ báo cáo, cập nhật thông tin.

Trường hợp thay đổi địa điểm, mục đích hoặc quy mô nuôi, phải rà soát thủ tục điều chỉnh theo quy định áp dụng.

8. Trình tự, quy trình thực hiện dự án trang trại nuôi khỉ

Dự án cần được triển khai theo trình tự có kiểm soát, từ việc xác định loài, khảo sát địa điểm đến hoàn thiện pháp lý, xây dựng và tiếp nhận động vật.

Bước	Nội dung thực hiện	Kết quả
1	Xác định loài, mục đích nuôi	Phương án đầu tư sơ bộ
2	Rà soát pháp luật CITES và bảo tồn	Đánh giá khả năng đầu tư
3	Kiểm tra nguồn cung hợp pháp	Phương án nguồn giống
4	Khảo sát địa điểm, đất đai	Báo cáo khảo sát
5	Lập dự án, thiết kế, dự toán	Hồ sơ nghiên cứu khả thi
6	Thực hiện thủ tục đầu tư, đất đai, môi trường	Hồ sơ pháp lý tương ứng
7	Xây dựng và nghiệm thu công trình	Cơ sở vật chất hoàn thành
8	Thực hiện thủ tục mã số cơ sở nuôi	Mã số hoặc hồ sơ quản lý hợp lệ
9	Tiếp nhận cá thể hợp pháp	Hoạt động nuôi đủ điều kiện
10	Theo dõi, kiểm tra và báo cáo	Hoạt động được quản lý

Công tác khảo sát, nghiên cứu thị trường và lập tài chính có thể thực hiện song song.

Tuy nhiên, chủ đầu tư không được tiếp nhận động vật khi chưa đáp ứng các điều kiện bắt buộc về cơ sở nuôi và nguồn gốc cá thể.

9. Rủi ro và giải pháp nâng cao tính khả thi của dự án

Dự án nuôi linh trưởng có những rủi ro đặc thù về nguồn gốc động vật, bảo tồn loài, an toàn lao động, dịch bệnh và thương mại quốc tế.

Do đó, phương án đầu tư cần dự phòng cả những trường hợp không đạt sản lượng hoặc không thể thực hiện hoạt động thương mại theo kế hoạch.

9.1. Rủi ro pháp lý về nguồn gốc động vật

Nếu cá thể không có nguồn gốc hợp pháp, cơ sở có thể không đủ điều kiện tiếp nhận, chuyển giao hoặc kinh doanh.

Giải pháp là kiểm tra chứng từ, hồ sơ nguồn gốc và điều kiện pháp lý trước khi tiến hành giao dịch.

9.2. Rủi ro dịch bệnh và an toàn lao động

Khỉ có thể mắc hoặc mang các tác nhân gây bệnh ảnh hưởng đến đồng loại và con người.

Trang trại cần có khu cách ly, nhân sự thú y phù hợp, trang thiết bị bảo hộ và quy trình ứng phó khi phát sinh sự cố.

9.3. Rủi ro về vốn và thị trường xuất khẩu

Chi phí duy trì đàn có thể kéo dài trong khi chưa có doanh thu.

Đối với thị trường xuất khẩu, hoạt động chuyển giao có thể bị ảnh hưởng bởi yêu cầu CITES, quy định nhập khẩu hoặc các biện pháp hạn chế thương mại.

Vì vậy, dự án cần xây dựng phương án tài chính thận trọng, bảo đảm đủ vốn chăm sóc động vật và duy trì điều kiện cơ sở trong suốt thời gian hoạt động.

10. Kết luận

Lập dự án trang trại nuôi khỉ và xác định vốn đầu tư là quá trình nghiên cứu tổng hợp giữa điều kiện pháp lý, bảo tồn động vật hoang dã, nguồn gốc cá thể, thiết kế kỹ thuật và khả năng tài chính.

Dữ liệu thương mại CITES và các cơ sở thực tế tại TP.HCM, Lạng Sơn, Đồng Nai cho thấy Việt Nam đã có hoạt động nuôi, quản lý và xuất khẩu khỉ đuôi dài trong những giai đoạn trước.

Tuy nhiên, khả năng phát triển dự án mới phụ thuộc vào loài được phép nuôi, điều kiện nguồn gốc, quy định CITES, thị trường hợp pháp và việc thực hiện đầy đủ các thủ tục chuyên ngành.

Đối với nhà đầu tư, cần ưu tiên xác minh nguồn gốc động vật, khảo sát địa điểm, lập thiết kế phù hợp, xác định nghĩa vụ đánh giá tác động môi trường, giấy phép môi trường và chuẩn bị nguồn vốn đủ để duy trì hoạt động lâu dài.

Một dự án chỉ có thể được đánh giá khả thi khi đáp ứng pháp luật, bảo đảm phúc lợi động vật, an toàn cộng đồng và có phương án tài chính dựa trên hoạt động được phép.

Câu hỏi thường gặp về dự án trang trại nuôi khỉ (FAQ)

Dự án trang trại nuôi khỉ cần bao nhiêu vốn?

Vốn đầu tư phụ thuộc loài nuôi, quy mô, thiết kế và yêu cầu thú y. Kịch bản cơ sở 100 cá thể trong bài có tổng nhu cầu vốn giả định 10,6 tỷ đồng, chưa bao gồm một số khoản chưa xác định.

Cá nhân hoặc doanh nghiệp có được phép mở trang trại nuôi khỉ không?

Chỉ khi đáp ứng đầy đủ quy định về loài, mục đích nuôi, nguồn gốc động vật, địa điểm và điều kiện cơ sở vật chất. Không phải mọi loài khỉ đều được phép nuôi thương mại.

Trang trại nuôi khỉ có cần đăng ký mã số CITES không?

Đối với cơ sở nuôi loài thuộc Phụ lục CITES, phải xem xét nghĩa vụ đăng ký mã số theo Điều 26 Thông tư 85/2025/TT-BNNMT.

Nuôi khỉ để xuất khẩu cần điều kiện gì?

Cần xác định loài, nguồn gốc hợp pháp, điều kiện sinh sản, mã số cơ sở nuôi, giấy phép CITES và yêu cầu của quốc gia nhập khẩu. Đối với lập dự án chăn nuôi khỉ xuất khẩu, cần nghiên cứu kỹ Điều 27 Thông tư 85/2025/TT-BNNMT và các quy định liên quan.

Có thể sử dụng khỉ bắt từ tự nhiên làm giống không?

Không được sử dụng cá thể bị săn bắt trái phép. Mọi trường hợp tiếp nhận động vật từ tự nhiên phải thuộc trường hợp được pháp luật cho phép và có hồ sơ nguồn gốc hợp lệ.

Trang trại nuôi khỉ có cần giấy phép môi trường không?

Tùy nhóm dự án và nguồn thải phát sinh. Cơ sở có thể phải xin giấy phép môi trường, thực hiện đăng ký môi trường hoặc thuộc trường hợp áp dụng khác.

Có thể áp dụng suất đầu tư theo mỗi con khỉ không?

Không nên sử dụng một suất đầu tư cố định. Chi phí phụ thuộc loài, công trình chuồng nuôi, không gian vận động, yêu cầu an toàn và thú y.

Trang trại nuôi khỉ có thể kết hợp hoạt động tham quan không?

Chỉ khi mục đích và hoạt động dịch vụ được pháp luật cho phép. Cần rà soát điều kiện kinh doanh, an toàn khách tham quan, xây dựng và môi trường.

11.10. Thời gian hoàn vốn của dự án nuôi khỉ là bao lâu?

Không thể xác định chính xác khi chưa có số liệu doanh thu hợp pháp, chi phí vận hành, cơ cấu vốn và thời gian sinh sản. Nhà đầu tư cần lập dòng tiền toàn dự án để đánh giá.