Hướng dẫn lập dự án nhà ở xã hội năm 2026: điều kiện đầu tư, hồ sơ pháp lý, quy hoạch 1/500, báo cáo khả thi, vốn đầu tư, chi phí và ví dụ thực tế.
Ngày đăng: 17-11-2026
14 lượt xem
Lập dự án nhà ở xã hội là bước quan trọng giúp doanh nghiệp đánh giá khả năng đầu tư, chuẩn bị hồ sơ pháp lý và xây dựng phương án phát triển nhà ở phù hợp với nhu cầu thực tế.
Không giống dự án nhà ở thương mại thông thường, dự án nhà ở xã hội chịu sự điều chỉnh của những quy định riêng về quỹ đất, lựa chọn hoặc giao chủ đầu tư, đối tượng được hưởng chính sách, cơ chế ưu đãi, giá bán, giá thuê và lợi nhuận định mức.
Để triển khai dự án, chủ đầu tư cần thực hiện nhiều công việc có liên quan, từ khảo sát địa điểm, kiểm tra quy hoạch, nghiên cứu nhu cầu nhà ở đến lập hồ sơ đầu tư, thiết kế, xác định tổng mức đầu tư và phân tích hiệu quả tài chính.
Năm 2026, việc lập dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội cần cập nhật Luật Nhà ở năm 2023, Nghị định 100/2024/NĐ-CP cùng các văn bản sửa đổi và cơ chế đặc thù tại Nghị quyết 201/2025/QH15.
Vậy lập dự án nhà ở xã hội cần những hồ sơ gì? Quy trình thực hiện ra sao? Doanh nghiệp phải chuẩn bị bao nhiêu vốn và những thủ tục nào cần thực hiện trước khi xây dựng?
Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết từng nội dung, đồng thời đưa ra ví dụ minh họa dự án 500 căn hộ để nhà đầu tư dễ hình dung phương pháp lập hồ sơ và tính toán tài chính.
Lập dự án nhà ở xã hội là quá trình nghiên cứu, tính toán và chuẩn bị các tài liệu về mục tiêu đầu tư, quy mô xây dựng, địa điểm, thiết kế, tổng mức đầu tư, nguồn vốn và hiệu quả dự án.
Đây không phải một công việc đơn lẻ mà là quá trình phối hợp giữa nhiều chuyên ngành như đầu tư, quy hoạch, xây dựng, đất đai, môi trường, tài chính và quản lý nhà ở.
Những năm gần đây, đầu tư xây dựng nhà ở xã hội đang được đẩy mạnh nhằm đáp ứng nhu cầu an cư của người có thu nhập thấp, công nhân và người lao động tại các đô thị, khu công nghiệp.
Theo số liệu Bộ Xây dựng công bố tháng 11/2026, cả nước có 954 dự án nhà ở xã hội đã hoàn thành, đang xây dựng hoặc được chấp thuận chủ trương đầu tư, với quy mô 926.329 căn hộ và tổng mức đầu tư khoảng 855.557 tỷ đồng.
Trong đó:
|
Tình trạng dự án |
Số dự án |
Quy mô căn hộ |
Tổng mức đầu tư |
|
Đã hoàn thành |
366 |
226.019 căn |
208.751 tỷ đồng |
|
Đã khởi công, đang xây dựng |
298 |
369.735 căn |
341.487 tỷ đồng |
|
Đã chấp thuận chủ trương đầu tư |
290 |
330.575 căn |
305.319 tỷ đồng |
|
Tổng cộng |
954 |
926.329 căn |
855.557 tỷ đồng |
Các số liệu trên cho thấy quy mô phát triển nhà ở xã hội tại Việt Nam đang được mở rộng, với nhiều dự án đã hoàn thành và hàng trăm dự án tiếp tục được triển khai.
Một ví dụ thực tế là dự án nhà ở xã hội phường Cái Răng, TP. Cần Thơ, khởi công ngày 24/10/2026, có diện tích khoảng 7,4 ha, quy mô 2.943 căn hộ và tổng vốn đầu tư dự kiến hơn 5.387 tỷ đồng.
Bên cạnh đó, dự án nhà ở xã hội phường Ninh Kiều, TP. Cần Thơ được khởi công ngày 18/9/2026, với quy mô hơn 300 căn hộ, tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 568,5 tỷ đồng.
Sự phát triển của các dự án trên cho thấy nhu cầu lập dự án nhà ở xã hội, chuẩn bị hồ sơ đầu tư, quy hoạch, thiết kế và phương án tài chính ngày càng trở nên quan trọng.
Đối với doanh nghiệp, việc lập dự án nhà ở xã hội bài bản ngay từ đầu là cơ sở để đánh giá quỹ đất, xác định quy mô xây dựng, dự toán nguồn vốn và hoàn thiện các thủ tục pháp lý trước khi triển khai đầu tư.
Một trong những nhầm lẫn phổ biến là cho rằng hồ sơ đề xuất dự án, thuyết minh dự án và Báo cáo nghiên cứu khả thi đều là một loại tài liệu.
Trên thực tế, các tài liệu này phục vụ những mục đích khác nhau.
Bảng 1. Phân biệt các loại hồ sơ liên quan đến dự án nhà ở xã hội
|
Loại hồ sơ |
Mục đích chính |
Nội dung trọng tâm |
|
Hồ sơ nghiên cứu cơ hội đầu tư |
Xem xét khả năng đầu tư ban đầu |
Vị trí, quỹ đất, nhu cầu nhà ở, quy mô và vốn sơ bộ |
|
Hồ sơ đề xuất dự án |
Trình bày phương án đầu tư phục vụ thủ tục tương ứng |
Mục tiêu, địa điểm, diện tích, quy mô, vốn, tiến độ và các nội dung pháp lý |
|
Hồ sơ chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc giao chủ đầu tư |
Phục vụ cơ quan có thẩm quyền xem xét theo cơ chế áp dụng |
Thành phần theo thủ tục đầu tư, nhà ở và cơ chế đặc thù |
|
Hồ sơ quy hoạch |
Xác định tổ chức không gian và chỉ tiêu sử dụng đất |
Mật độ, tầng cao, giao thông, hạ tầng, công năng |
|
Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng |
Làm rõ giải pháp đầu tư xây dựng và tổng mức đầu tư |
Thiết kế cơ sở hoặc nội dung thiết kế theo chế độ áp dụng, chi phí và hiệu quả |
|
Hồ sơ thiết kế triển khai sau thiết kế cơ sở |
Phục vụ thi công |
Giải pháp kỹ thuật, bản vẽ, yêu cầu vật liệu và dự toán theo bước thiết kế |
Như vậy, một bản thuyết minh dự án sơ bộ không mặc nhiên thay thế được Báo cáo nghiên cứu khả thi khi pháp luật yêu cầu phải lập báo cáo này.
Tương tự, hồ sơ chấp thuận chủ trương đầu tư và hồ sơ thẩm định xây dựng có thể sử dụng một số dữ liệu chung, nhưng mục đích và thành phần pháp lý không hoàn toàn giống nhau.
Mục tiêu quan trọng nhất của việc lập dự án là giúp nhà đầu tư trả lời được những câu hỏi cơ bản trước khi quyết định triển khai.
Cụ thể, khu đất có phù hợp để xây dựng nhà ở xã hội không? Khu vực có đủ nhu cầu mua hoặc thuê nhà ở không? Dự án có thể bố trí bao nhiêu căn hộ? Tổng mức đầu tư là bao nhiêu? Nguồn vốn huy động từ đâu và hiệu quả tài chính có phù hợp với quy định không?
Một bộ hồ sơ nghiên cứu đầy đủ sẽ giúp doanh nghiệp xác định sớm những vướng mắc về đất đai, quy hoạch và khả năng tài trợ vốn.
Đây cũng là cơ sở để chủ đầu tư làm việc với cơ quan quản lý, đơn vị tư vấn thiết kế, tổ chức tín dụng và các đối tác liên quan.
Dự án nhà ở xã hội chịu sự điều chỉnh của nhiều lĩnh vực pháp luật. Việc áp dụng cần được xác định theo thời điểm thực hiện, nguồn vốn và tình trạng pháp lý của từng dự án.
Bảng 2. Các văn bản pháp luật quan trọng
|
Văn bản |
Nội dung cần lưu ý |
|
Phát triển nhà ở xã hội, đối tượng chính sách, chủ đầu tư và các cơ chế hỗ trợ |
|
|
Luật Đất đai số 31/2024/QH15 và các sửa đổi |
Quản lý, sử dụng đất và thủ tục giao đất, thuê đất |
|
Quy định chi tiết về phát triển, quản lý nhà ở xã hội |
|
|
Nghị định 261/2025/NĐ-CP |
Sửa đổi, bổ sung Nghị định 100/2024/NĐ-CP |
|
Sửa đổi một số quy định trong lĩnh vực nhà ở và kinh doanh bất động sản |
|
|
Nghị định 136/2026/NĐ-CP |
Tiếp tục sửa đổi quy định về phát triển và quản lý nhà ở xã hội |
|
Nghị quyết 201/2025/QH15 |
Cơ chế, chính sách đặc thù về phát triển nhà ở xã hội |
|
Nghị định 192/2025/NĐ-CP |
Hướng dẫn thực hiện Nghị quyết 201/2025/QH15 |
|
Pháp luật xây dựng, quy hoạch và môi trường |
Quy định về thiết kế, thẩm định, xây dựng và bảo vệ môi trường |
Đối với các quy định chi tiết về nhà ở xã hội, có thể tra cứu Văn bản hợp nhất số 24/VBHN-BXD ngày 18/05/2026 để thuận tiện đối chiếu nội dung đã được sửa đổi.
Nghị quyết 201/2025/QH15 quy định thí điểm một số cơ chế nhằm thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội.
Một nội dung đáng chú ý là cơ chế chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời giao chủ đầu tư đối với một số dự án không sử dụng vốn đầu tư công khi đáp ứng điều kiện quy định.
Tuy nhiên, không phải mọi dự án nhà ở xã hội đều đương nhiên được áp dụng cơ chế này.
Nhà đầu tư cần xác định nguồn vốn, hiện trạng khu đất, điều kiện lựa chọn hoặc giao chủ đầu tư và quy định chuyển tiếp nếu dự án đã thực hiện thủ tục trước đó.
Đặc biệt, cơ chế đặc thù về thủ tục không đồng nghĩa với việc miễn các yêu cầu về quy hoạch, chất lượng công trình, an toàn xây dựng, môi trường và phòng cháy chữa cháy.
Trước khi lập dự án, chủ đầu tư cần kiểm tra điều kiện về quỹ đất, quy hoạch, năng lực triển khai và nhu cầu nhà ở.
Đây là giai đoạn quyết định có nên tiếp tục đầu tư thời gian và chi phí để xây dựng hồ sơ chi tiết hay không.
Không phải mọi khu đất trống đều có thể sử dụng để phát triển nhà ở xã hội.
Chủ đầu tư cần xác minh nguồn gốc và hiện trạng khu đất, mục đích sử dụng, thông tin địa chính và sự phù hợp với quy hoạch có liên quan.
Những nội dung cần kiểm tra bao gồm:
Vị trí và ranh giới khu đất.
Diện tích và loại đất hiện tại.
Quy hoạch sử dụng đất và quy hoạch đô thị, nông thôn có liên quan.
Phương thức tiếp cận đất để thực hiện dự án.
Khả năng kết nối giao thông và hạ tầng kỹ thuật.
Các hạn chế do hành lang bảo vệ công trình hoặc điều kiện pháp lý khác.
Ví dụ, một doanh nghiệp dự kiến phát triển dự án nhà ở xã hội trên khu đất rộng 30.000 m².
Nếu khu đất chưa phù hợp với chức năng quy hoạch hoặc chưa xác định được phương thức sử dụng đất hợp pháp, doanh nghiệp không nên lập ngay phương án thiết kế chi tiết 500 căn hộ rồi xem đó là quy mô chắc chắn được chấp thuận.
Thay vào đó, cần rà soát điều kiện đất đai và chỉ tiêu quy hoạch trước, sau đó mới xác định số căn hộ và cơ cấu công trình phù hợp.
Nhà đầu tư cần đáp ứng các điều kiện theo pháp luật áp dụng đối với việc giao hoặc lựa chọn chủ đầu tư dự án.
Trong quá trình lập hồ sơ, doanh nghiệp nên chuẩn bị thông tin về pháp nhân, năng lực tài chính, nguồn vốn dự kiến và phương án tổ chức thực hiện.
Năng lực tài chính có ý nghĩa quan trọng vì dự án nhà ở xã hội thường có thời gian chuẩn bị, xây dựng và thu hồi vốn tương đối dài.
Nếu phụ thuộc quá lớn vào vốn vay trong khi chưa xác định được tiến độ bán hoặc cho thuê, dự án có thể gặp rủi ro thiếu vốn trong quá trình xây dựng.
Dự án nhà ở xã hội phải hướng đến những đối tượng được hưởng chính sách theo quy định.
Vì vậy, khảo sát nhu cầu không chỉ là xác định số lượng người có nhu cầu mua nhà, mà còn cần xem xét khả năng đáp ứng điều kiện chính sách và khả năng chi trả thực tế.
Ví dụ, khu vực gần khu công nghiệp có đông người lao động nhưng mức thu nhập và điều kiện vay vốn khác nhau.
Nếu chủ đầu tư chỉ căn cứ vào tổng số công nhân rồi dự kiến toàn bộ số căn hộ sẽ bán hết, kết quả dự báo có thể thiếu chính xác.
Một nghiên cứu thị trường phù hợp cần phân biệt nhu cầu mua, nhu cầu thuê và nhu cầu thuê mua.
Dự án nhà ở xã hội phải có giải pháp kết nối hạ tầng phù hợp với quy mô dân số dự kiến.
Chủ đầu tư cần nghiên cứu đường giao thông, cấp nước, cấp điện, thoát nước, xử lý nước thải, bãi đỗ xe và phòng cháy chữa cháy.
Ngoài ra, cần đánh giá khả năng tiếp cận trường học, y tế, không gian sinh hoạt cộng đồng và các tiện ích phục vụ cuộc sống.
Việc bố trí nhiều căn hộ trên một khu đất nhưng không có phương án giao thông hoặc hạ tầng đáp ứng sẽ ảnh hưởng đến tính khả thi của dự án.
Thành phần hồ sơ được xác định theo từng giai đoạn và thủ tục đầu tư cụ thể.
Để tránh thiếu tài liệu, doanh nghiệp nên phân nhóm hồ sơ ngay từ đầu thay vì chỉ chuẩn bị một bản thuyết minh dự án.
Nhóm tài liệu này nhằm xác định tư cách và năng lực của doanh nghiệp.
Tùy yêu cầu của thủ tục, hồ sơ có thể bao gồm giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, thông tin người đại diện, báo cáo hoặc tài liệu chứng minh năng lực tài chính, tài liệu về nguồn vốn và các văn bản liên quan.
Đối với nhà đầu tư có nhiều pháp nhân tham gia, cần làm rõ chủ thể đề xuất dự án, phương án góp vốn và trách nhiệm thực hiện.
Nhóm hồ sơ đất đai có thể gồm thông tin địa chính, tài liệu thể hiện ranh giới khu đất, hiện trạng sử dụng, quy hoạch liên quan và các giấy tờ chứng minh quyền sử dụng hoặc căn cứ tiếp cận đất theo trường hợp.
Nếu khu đất chưa đủ điều kiện pháp lý, chủ đầu tư cần xác định công việc phải hoàn thành trước khi tiến hành các bước tiếp theo.
Đặc biệt, cần phân biệt giữa diện tích nghiên cứu và diện tích được phép sử dụng chính thức.
Đây là nhóm tài liệu phục vụ việc xem xét đầu tư theo cơ chế áp dụng.
Nội dung nghiên cứu thường gồm mục tiêu dự án, địa điểm, quy mô, diện tích sử dụng đất, tổng mức đầu tư dự kiến, nguồn vốn, tiến độ và các yếu tố pháp lý liên quan.
Nếu dự án thuộc trường hợp áp dụng thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời giao chủ đầu tư, thành phần hồ sơ phải thực hiện theo quy định tương ứng của cơ chế đặc thù.
Hồ sơ quy hoạch phục vụ việc xác định cách tổ chức không gian của dự án.
Tùy trường hợp, tài liệu có thể gồm quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500, tổng mặt bằng hoặc hồ sơ quy hoạch phù hợp với pháp luật đang áp dụng.
Các nội dung quan trọng thường bao gồm:
Chức năng sử dụng đất.
Mật độ xây dựng.
Tầng cao công trình.
Tổng diện tích sàn.
Quy mô dân số.
Hệ thống giao thông và bãi đỗ xe.
Hạ tầng kỹ thuật.
Không gian xanh và tiện ích chung.
Việc phải lập quy hoạch chi tiết hay sử dụng hình thức hồ sơ khác cần được xác định theo loại dự án và quy định áp dụng, không nên mặc định tất cả dự án đều thực hiện giống nhau.
Báo cáo nghiên cứu khả thi là tài liệu quan trọng khi dự án thuộc trường hợp phải lập theo pháp luật xây dựng.
Báo cáo cần làm rõ phương án đầu tư xây dựng, giải pháp thiết kế, tổng mức đầu tư, hiệu quả và khả năng thực hiện.
Đặc biệt, nội dung thiết kế phải phù hợp với bước thiết kế được yêu cầu và những quy định về thẩm định hiện hành.
Một hồ sơ nghiên cứu khả thi chất lượng không chỉ trình bày tổng vốn đầu tư mà còn phải giải thích cơ sở hình thành các khoản chi phí.
Ví dụ, nếu dự án đề xuất xây dựng ba khối chung cư, cần tính toán diện tích sàn xây dựng, số tầng, hệ thống kết cấu, thang máy, phòng cháy chữa cháy và các công trình hạ tầng tương ứng.
Bên cạnh hồ sơ đầu tư, quy hoạch và xây dựng, chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội cần xác định đầy đủ các thủ tục pháp lý về bảo vệ môi trường theo quy định hiện hành.
Tùy thuộc vào quy mô, diện tích sử dụng đất, đặc điểm phát sinh chất thải và mức độ tác động đến môi trường, dự án có thể thuộc đối tượng phải thực hiện báo cáo đánh giá tác động môi trường, xin cấp giấy phép môi trường hoặc thực hiện đăng ký môi trường.
Việc xác định đúng loại hồ sơ ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư sẽ giúp doanh nghiệp chủ động về tiến độ, dự toán chi phí và hạn chế phát sinh thủ tục trong quá trình triển khai dự án.
Bảng 3. Danh mục hồ sơ cần kiểm tra khi lập dự án nhà ở xã hội
|
Nhóm hồ sơ |
Nội dung cần chuẩn bị |
Lưu ý |
|
Pháp lý doanh nghiệp |
Thông tin pháp nhân, người đại diện, năng lực tài chính |
Theo yêu cầu từng thủ tục |
|
Đất đai |
Ranh giới, diện tích, hiện trạng và căn cứ pháp lý sử dụng đất |
Cần xác minh với hồ sơ chính thức |
|
Đầu tư |
Hồ sơ đề xuất dự án, thủ tục chủ trương đầu tư hoặc giao chủ đầu tư |
Theo cơ chế áp dụng |
|
Quy hoạch |
Chỉ tiêu quy hoạch, tổng mặt bằng, hồ sơ chi tiết nếu cần |
Không mặc định mọi dự án đều phải lập cùng loại |
|
Xây dựng |
Khảo sát, thiết kế và báo cáo nghiên cứu khả thi |
Theo bước và loại dự án |
|
Môi trường |
Hồ sơ môi trường phù hợp |
Căn cứ phân nhóm dự án |
|
PCCC và hạ tầng |
Tài liệu về an toàn, cấp điện, cấp nước, thoát nước và kết nối |
Theo quy định chuyên ngành |
|
Tài chính |
Tổng mức đầu tư, cơ cấu vốn, dòng tiền |
Cần đủ căn cứ tính toán |
Thuyết minh dự án cần trình bày thông tin theo trình tự logic, từ sự cần thiết đầu tư đến phương án thực hiện và hiệu quả kinh tế.
Đối với nhà đầu tư, chất lượng thuyết minh phụ thuộc nhiều vào tính chính xác của dữ liệu và khả năng chứng minh phương án đề xuất.
Phần này cần phân tích nhu cầu nhà ở tại địa phương, đặc biệt là nhóm đối tượng chính sách mà dự án hướng đến.
Có thể sử dụng thông tin về dân số, lao động, nguồn cung nhà ở xã hội và tình trạng thuê nhà tại khu vực.
Mục tiêu dự án cần xác định rõ số lượng căn hộ dự kiến cung cấp, hình thức bán hoặc cho thuê và khả năng đóng góp vào phát triển quỹ nhà ở địa phương.
Nghiên cứu thị trường giúp tránh đầu tư quy mô không phù hợp.
Ví dụ, nếu kết quả khảo sát cho thấy nhóm người lao động có nhu cầu thuê chiếm tỷ lệ lớn, doanh nghiệp cần xem xét cơ cấu sản phẩm và khả năng khai thác thay vì chỉ xây dựng phương án bán toàn bộ căn hộ.
Bảng 4. Những nội dung nên khảo sát trước khi lập dự án
|
Nội dung khảo sát |
Ý nghĩa |
|
Số lượng lao động trong khu vực |
Ước tính quy mô nhu cầu tiềm năng |
|
Tình trạng sở hữu nhà ở |
Xác định nhóm có nhu cầu thực tế |
|
Mức thu nhập |
Đánh giá khả năng chi trả |
|
Nhu cầu mua, thuê, thuê mua |
Lựa chọn cơ cấu sản phẩm |
|
Nguồn cung hiện tại |
Đánh giá khả năng cạnh tranh và hấp thụ |
|
Khoảng cách đến nơi làm việc |
Xác định sức hấp dẫn của vị trí |
|
Điều kiện chính sách |
Ước tính nhóm đủ điều kiện tiếp cận nhà ở xã hội |
Sau khi kiểm tra pháp lý khu đất, nhà đầu tư cần xây dựng phương án quy mô phù hợp.
Các chỉ tiêu cần nghiên cứu gồm diện tích đất, số tòa nhà, tầng cao, tổng diện tích sàn, số căn hộ, diện tích bình quân và quy mô dân số dự kiến.
Theo quy định hướng dẫn về nhà ở xã hội áp dụng năm 2026, đối với nhà ở xã hội là chung cư đầu tư theo dự án, diện tích sử dụng căn hộ thông thường từ 25 m² đến 70 m²; có trường hợp được tăng tối đa 10% so với mức 70 m² với điều kiện tỷ lệ căn hộ trên 70 m² không vượt quá giới hạn quy định.
Chủ đầu tư cần áp dụng đúng tiêu chuẩn diện tích và các điều kiện đi kèm khi thiết kế sản phẩm.
Phương án thiết kế cần bảo đảm công năng, chất lượng xây dựng, an toàn và khả năng khai thác lâu dài.
Những nội dung cần nghiên cứu gồm kết cấu, thang máy, giao thông đứng và ngang, cấp điện, cấp thoát nước, thông gió, chiếu sáng, phòng cháy chữa cháy và khu vực sinh hoạt chung.
Đối với nhà ở xã hội, việc tối ưu chi phí cần được thực hiện trên cơ sở bảo đảm quy chuẩn và chất lượng, không phải bằng cách cắt giảm những hạng mục thiết yếu.
Tổng mức đầu tư cần phản ánh đầy đủ phạm vi xây dựng dự kiến.
Các khoản chi phí thường bao gồm xây dựng, thiết bị, quản lý dự án, tư vấn, chi phí khác và dự phòng cùng các khoản có liên quan theo chế độ quản lý chi phí.
Ngoài ra, những khoản liên quan đến bồi thường, giải phóng mặt bằng, lãi vay và nghĩa vụ tài chính phải được nghiên cứu theo điều kiện thực tế và cơ chế áp dụng.
Đây là phần quyết định khả năng triển khai bằng nguồn vốn doanh nghiệp.
Phương án tài chính cần dựa trên chi phí hợp lệ, tiến độ xây dựng, tiến độ huy động vốn và cơ chế xác định giá bán, giá thuê hoặc thuê mua.
Theo quy định hướng dẫn về nhà ở xã hội, lợi nhuận định mức đối với phần diện tích nhà ở xã hội được xác định tối đa bằng 10% trên cơ sở chi phí được pháp luật cho phép tính toán.
Vì vậy, không thể mặc định doanh nghiệp được cộng thêm 10% trên toàn bộ tổng mức đầu tư rồi sử dụng kết quả đó làm giá bán được chấp thuận.
Tiến độ cần được lập theo các giai đoạn như chuẩn bị thủ tục, khảo sát, thiết kế, xây dựng và nghiệm thu.
Các mốc thời gian phải gắn với điều kiện thực tế, đặc biệt là tiến độ hoàn thành đất đai, quy hoạch và các thủ tục pháp lý.
Nếu chưa xác định thời gian giải phóng mặt bằng hoặc khả năng đấu nối hạ tầng, chủ đầu tư nên xây dựng phương án tiến độ có điều kiện thay vì cam kết một thời điểm hoàn thành thiếu căn cứ.
Quy trình cụ thể phụ thuộc vào nguồn vốn, hiện trạng pháp lý và cơ chế thực hiện của dự án.
Tuy nhiên, có thể chia quá trình chuẩn bị thành các nhóm công việc sau.
Nhà đầu tư đánh giá nhu cầu nhà ở, vị trí khu đất, quy mô dự kiến và khả năng đầu tư.
Kết quả của giai đoạn này là phương án nghiên cứu sơ bộ, phục vụ quyết định có tiếp tục hoàn thiện hồ sơ hay không.
Cần xác minh hiện trạng pháp lý, thông tin quy hoạch và điều kiện sử dụng đất.
Nếu phát hiện vướng mắc lớn, phương án đầu tư cần được điều chỉnh trước khi lập hồ sơ thiết kế và tài chính chi tiết.
Đây là bước quan trọng đối với dự án nhà ở xã hội.
Doanh nghiệp cần xác định dự án thuộc cơ chế thông thường hay đủ điều kiện áp dụng cơ chế đặc thù tại Nghị quyết 201/2025/QH15.
Kết quả rà soát sẽ quyết định tài liệu và trình tự thủ tục cần thực hiện.
Sau khi xác định cơ chế, doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ đề xuất dự án hoặc tài liệu phục vụ thủ tục tương ứng.
Các nội dung nghiên cứu cần có sự thống nhất về diện tích, mục tiêu, quy mô, nguồn vốn và tiến độ.
Giai đoạn này tập trung hoàn thiện các chỉ tiêu quy hoạch, phương án tổng mặt bằng và hồ sơ thiết kế theo yêu cầu.
Chủ đầu tư cần đặc biệt chú ý đến khả năng đáp ứng của hệ thống giao thông, cấp điện, cấp nước và thoát nước.
Sau khi hoàn thành những thủ tục bắt buộc theo từng giai đoạn, doanh nghiệp tổ chức thi công, quản lý chất lượng, nghiệm thu và đưa công trình vào sử dụng theo quy định.
Bảng 5. Quy trình tham khảo để chuẩn bị dự án
|
Giai đoạn |
Công việc chính |
Kết quả |
|
1. Nghiên cứu |
Khảo sát nhu cầu và địa điểm |
Phương án sơ bộ |
|
2. Pháp lý đất |
Kiểm tra hiện trạng và quy hoạch |
Xác định khả năng tiếp cận đất |
|
3. Pháp lý đầu tư |
Xác định cơ chế chủ đầu tư |
Hướng thực hiện thủ tục |
|
4. Hồ sơ đầu tư |
Chuẩn bị tài liệu cần thiết |
Hồ sơ theo thủ tục áp dụng |
|
5. Quy hoạch, thiết kế |
Hoàn thiện phương án kỹ thuật |
Hồ sơ quy hoạch và xây dựng phù hợp |
|
6. Tài chính |
Xác định tổng vốn và nguồn vốn |
Phương án huy động và giải ngân |
|
7. Thi công |
Tổ chức xây dựng theo điều kiện pháp luật |
Công trình hoàn thành |
|
8. Khai thác |
Nghiệm thu, thực hiện quy trình bán, cho thuê hoặc thuê mua |
Đưa sản phẩm vào sử dụng |
Bảng trên là trình tự quản lý tổng quát, không phải danh sách tám thủ tục hành chính bắt buộc áp dụng đồng nhất cho mọi dự án.
Chi phí lập dự án cần được phân biệt rõ với tổng mức đầu tư xây dựng.
Nếu tổng mức đầu tư là tổng nhu cầu vốn để triển khai công trình theo phạm vi xác định, thì chi phí lập dự án chủ yếu là các khoản phục vụ quá trình nghiên cứu, khảo sát, tư vấn và chuẩn bị hồ sơ.
Bao gồm khảo sát ban đầu, nghiên cứu thị trường, đánh giá tính khả thi và chuẩn bị hồ sơ theo thủ tục đầu tư phù hợp.
Khối lượng công việc tăng khi dự án có nhiều vấn đề pháp lý chưa được làm rõ.
Bao gồm khảo sát địa hình, địa chất, lập hoặc hoàn thiện hồ sơ quy hoạch, phương án kiến trúc và các tài liệu thiết kế theo bước thực hiện.
Chi phí phụ thuộc vào phạm vi khảo sát, diện tích khu đất, số lượng công trình và yêu cầu kỹ thuật.
Khoản chi này phục vụ việc nghiên cứu giải pháp xây dựng, tổng mức đầu tư và hiệu quả dự án.
Mức chi phí được xác định theo chế độ quản lý chi phí đầu tư xây dựng và phạm vi công việc thực tế.
Tùy đặc điểm dự án, doanh nghiệp có thể phát sinh chi phí lập hồ sơ môi trường, khảo sát chuyên ngành và các khoản phí thẩm định theo quy định.
Bảng 6. Phân loại chi phí chuẩn bị dự án nhà ở xã hội
|
Nhóm chi phí |
Tính chất |
Cách xác định |
|
Nghiên cứu đầu tư |
Tư vấn |
Theo phạm vi công việc |
|
Tư vấn pháp lý đầu tư, đất đai |
Tư vấn |
Theo hồ sơ và yêu cầu thủ tục |
|
Khảo sát xây dựng |
Khảo sát |
Theo khối lượng thực tế |
|
Quy hoạch và thiết kế |
Tư vấn chuyên ngành |
Theo quy định và phạm vi |
|
Lập Báo cáo nghiên cứu khả thi |
Tư vấn xây dựng |
Theo chế độ quản lý chi phí |
|
Hồ sơ môi trường |
Tư vấn và chi phí liên quan |
Theo yêu cầu dự án |
|
Thẩm tra, thẩm định |
Tư vấn hoặc phí nhà nước |
Theo đối tượng và quy định áp dụng |
Doanh nghiệp không nên nhận một báo giá “lập dự án trọn gói” mà chưa được làm rõ phạm vi thực hiện.
Trong hợp đồng tư vấn, cần phân biệt công việc lập hồ sơ ban đầu với công việc khảo sát bổ sung, điều chỉnh quy hoạch, thiết kế lại hoặc xử lý những vấn đề pháp lý phát sinh.
Để minh họa phương pháp lập dự án, giả sử một doanh nghiệp nghiên cứu đầu tư khu nhà ở xã hội tại khu vực có nhu cầu nhà ở của người lao động.
Tất cả số liệu trong ví dụ dưới đây là giả định phục vụ hướng dẫn, không phải thông tin của một dự án đã được phê duyệt hoặc đơn giá thị trường được xác nhận.
Bảng 7. Quy mô dự án giả định
|
Nội dung |
Giá trị |
|
Diện tích đất nghiên cứu |
30.000 m² |
|
Số căn hộ dự kiến |
500 căn |
|
Diện tích sử dụng bình quân |
50 m²/căn |
|
Tổng diện tích sử dụng căn hộ |
25.000 m² |
|
Hình thức nhà ở |
Chung cư nhà ở xã hội |
|
Đối tượng nghiên cứu |
Người thuộc diện được hưởng chính sách nhà ở xã hội |
|
Hình thức khai thác |
Bán, cho thuê hoặc thuê mua theo phương án hợp pháp |
Từ những thông số trên, doanh nghiệp mới có thể bắt đầu nghiên cứu mặt bằng tổng thể và các chỉ tiêu quy hoạch.
Không thể kết luận khu đất 30.000 m² chắc chắn xây dựng được 500 căn hộ khi chưa xác định mật độ, tầng cao, hạ tầng và các giới hạn quy hoạch.
Giả sử nhà đầu tư dự kiến phân chia 500 căn hộ thành ba nhóm diện tích để đáp ứng nhu cầu khác nhau.
Bảng 8. Cơ cấu căn hộ minh họa
|
Loại căn hộ |
Số căn |
Diện tích sử dụng/căn |
Tổng diện tích |
|
Căn hộ nhỏ |
100 |
40 m² |
4.000 m² |
|
Căn hộ trung bình |
300 |
50 m² |
15.000 m² |
|
Căn hộ lớn |
100 |
60 m² |
6.000 m² |
|
Tổng |
500 |
Bình quân 50 m² |
25.000 m² |
Tổng diện tích sử dụng căn hộ được tính như sau:
100 × 40 + 300 × 50 + 100 × 60 = 25.000 m².
Tuy nhiên, 25.000 m² chỉ là tổng diện tích sử dụng riêng của các căn hộ.
Tổng diện tích sàn xây dựng còn bao gồm hành lang, sảnh, thang máy, thang bộ, khu kỹ thuật, diện tích chung và các hạng mục được xác định theo thiết kế.
Vì vậy, nếu chỉ lấy 25.000 m² nhân với một đơn giá xây dựng để tính tổng mức đầu tư thì có thể bỏ sót nhiều khoản chi phí.
Giả sử tổng mức đầu tư sơ bộ của dự án là 450 tỷ đồng.
Bảng 9. Cơ cấu tổng mức đầu tư giả định
Đơn vị: Tỷ đồng.
|
Khoản mục |
Giá trị |
Tỷ trọng |
|
Chi phí xây dựng |
330 |
73,33% |
|
Chi phí thiết bị |
25 |
5,56% |
|
Chi phí quản lý dự án và tư vấn |
25 |
5,56% |
|
Chi phí khác |
30 |
6,67% |
|
Chi phí dự phòng |
40 |
8,89% |
|
Tổng cộng |
450 |
100% |
Bảng này chỉ minh họa cơ cấu chi phí. Khi lập hồ sơ thực tế, doanh nghiệp phải xác định khoản mục nào đã bao gồm trong tổng mức đầu tư và khoản nào cần nghiên cứu riêng.
Ví dụ, chi phí liên quan đến bồi thường, giải phóng mặt bằng, lãi vay, hạ tầng ngoài ranh và nghĩa vụ tài chính phải được đánh giá theo điều kiện của từng dự án.
Không được sử dụng trực tiếp bảng giả định này làm tổng mức đầu tư trình thẩm định.
Giả sử doanh nghiệp xây dựng phương án vốn chủ sở hữu 30% và vốn vay hoặc nguồn huy động hợp pháp 70%.
Bảng 10. Cơ cấu nguồn vốn giả định
|
Nguồn vốn |
Tỷ lệ |
Giá trị |
|
Vốn chủ sở hữu |
30% |
135 tỷ đồng |
|
Vốn vay và huy động khác |
70% |
315 tỷ đồng |
|
Tổng nguồn vốn |
100% |
450 tỷ đồng |
Đây là cơ cấu vốn dùng để minh họa việc tính toán, không phải tỷ lệ bắt buộc theo pháp luật và cũng không chứng minh dự án đủ điều kiện vay 315 tỷ đồng.
Khi lập phương án thực tế, doanh nghiệp phải đánh giá thời điểm góp vốn, tiến độ giải ngân, lãi suất và khả năng đáp ứng nghĩa vụ trả nợ.
Đối với dự án nhà ở xã hội, doanh thu không thể tính đơn giản bằng số lượng căn hộ nhân với một mức giá tự lựa chọn.
Giá bán, giá thuê hoặc thuê mua phải được xác định theo cơ chế pháp luật áp dụng.
Để minh họa sự khác biệt giữa tổng mức đầu tư và khả năng tạo doanh thu, giả sử dự án có:
Tổng mức đầu tư sơ bộ 450 tỷ đồng.
Tổng diện tích sử dụng căn hộ 25.000 m².
Phương án khai thác chủ yếu là bán căn hộ.
Nếu lấy 450 tỷ đồng chia cho 25.000 m², kết quả là:
450.000.000.000 / 25.000 = 18.000.000 đồng/m².
Đây chỉ là phép chia số học giữa tổng mức đầu tư giả định và diện tích căn hộ, không phải giá thành hợp lệ được xác nhận, càng không phải giá bán nhà ở xã hội được phép áp dụng.
Để xác định giá và hiệu quả thực tế, doanh nghiệp phải tiếp tục làm rõ chi phí được phân bổ, những khoản được loại trừ, cơ chế ưu đãi, lợi nhuận định mức và các quy định liên quan.
Đồng thời, cần xây dựng dòng tiền theo tiến độ.
Bảng 11. Nội dung phân tích tài chính cần hoàn thiện
|
Chỉ tiêu |
Nội dung cần nghiên cứu |
|
Tổng mức đầu tư |
Chi phí hợp lệ theo phạm vi dự án |
|
Nguồn vốn |
Vốn chủ sở hữu, vốn vay và nguồn khác |
|
Doanh thu |
Theo phương án bán, cho thuê hoặc thuê mua hợp pháp |
|
Tiến độ thu tiền |
Theo điều kiện kinh doanh và kế hoạch khai thác |
|
Tiến độ giải ngân |
Theo khối lượng xây dựng và hợp đồng |
|
Lãi vay |
Theo điều kiện tài trợ vốn |
|
Dòng tiền thuần |
Thu trừ chi theo từng kỳ |
|
Khả năng trả nợ |
So sánh dòng tiền với nghĩa vụ nợ |
|
Phân tích độ nhạy |
Thay đổi chi phí, tiến độ, lãi suất và mức hấp thụ căn hộ |
Nếu sau khi tính toán, doanh thu không đáp ứng được tổng chi phí hợp lệ và nghĩa vụ tài chính, doanh nghiệp cần xem xét lại phương án thiết kế, quy mô, nguồn vốn hoặc hình thức khai thác.
Kết quả của ví dụ này cho thấy việc lập dự án không chỉ là xác định số căn hộ và tổng vốn, mà còn phải kiểm chứng tính phù hợp của phương án đầu tư.
Trong thực tế, một số dự án gặp khó khăn do xác định quy mô quá sớm hoặc chưa rà soát đầy đủ điều kiện pháp lý.
Bảng 12. Những sai sót cần tránh
|
Sai sót |
Rủi ro |
Hướng xử lý |
|
Chưa kiểm tra pháp lý đất |
Khó tiếp tục thủ tục đầu tư |
Rà soát đất đai trước khi lập thiết kế |
|
Chưa xác định cơ chế giao chủ đầu tư |
Chuẩn bị sai hồ sơ |
Đối chiếu Luật Nhà ở và cơ chế đặc thù |
|
Tính số căn hộ theo diện tích đất đơn thuần |
Không phù hợp chỉ tiêu quy hoạch |
Xác định quy hoạch và hạ tầng |
|
Thiếu khảo sát nhu cầu |
Khó dự báo khả năng khai thác |
Khảo sát nhóm đối tượng mục tiêu |
|
Tính vốn không đầy đủ |
Phát sinh thiếu vốn |
Rà soát các khoản mục chi phí |
|
Chưa tính lãi vay và dòng tiền |
Rủi ro mất cân đối tài chính |
Lập dòng tiền theo thời gian |
|
Tự áp dụng giá bán thương mại |
Không phù hợp cơ chế nhà ở xã hội |
Xác định giá theo quy định |
|
Nhầm hồ sơ đề xuất với báo cáo khả thi |
Không đúng mục đích thủ tục |
Tách hồ sơ theo từng giai đoạn |
|
Chưa xác định nghĩa vụ môi trường |
Có thể ảnh hưởng tiến độ |
Rà soát phân nhóm và thủ tục môi trường |
Một vấn đề đáng chú ý là hồ sơ của nhiều dự án có thể đầy đủ về mặt hình thức nhưng thiếu tính liên kết giữa quy hoạch và tài chính.
Ví dụ, khi phương án quy hoạch thay đổi số căn hộ hoặc tổng diện tích sàn, doanh thu và tổng mức đầu tư cũng cần được cập nhật.
Vì vậy, các bảng quy mô, chi phí và hiệu quả phải thống nhất trong toàn bộ hồ sơ.
Việc đầu tư xây dựng nhà ở xã hội đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa các lĩnh vực đầu tư, quy hoạch, đất đai, xây dựng, môi trường và tài chính.
Nếu chủ đầu tư chưa xác định đúng quy trình hoặc chuẩn bị hồ sơ thiếu thống nhất, quá trình triển khai có thể mất thêm thời gian và phát sinh chi phí điều chỉnh.
Công ty Minh Phương cung cấp dịch vụ tư vấn và lập hồ sơ đầu tư, đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình nghiên cứu, chuẩn bị và hoàn thiện các tài liệu cần thiết đối với dự án nhà ở xã hội.
Các nội dung hỗ trợ bao gồm:
Tư vấn phương án đầu tư và rà soát điều kiện pháp lý dự án.
Lập hồ sơ đề xuất dự án đầu tư.
Hỗ trợ hồ sơ chấp thuận chủ trương đầu tư theo trường hợp áp dụng.
Tư vấn hồ sơ đất đai, giao đất và thuê đất.
Hỗ trợ hồ sơ quy hoạch, tổng mặt bằng và quy hoạch chi tiết.
Lập thuyết minh dự án và Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng.
Nghiên cứu tổng mức đầu tư, cơ cấu vốn và hiệu quả tài chính.
Hỗ trợ hồ sơ môi trường và các thủ tục pháp lý liên quan.
Phạm vi công việc được xác định trên cơ sở vị trí khu đất, quy mô dự kiến, nguồn vốn và các tài liệu nhà đầu tư hiện có.
CÔNG TY MINH PHƯƠNG – ĐỒNG HÀNH CÙNG NHÀ ĐẦU TƯ TỪ Ý TƯỞNG ĐẾN TRIỂN KHAI DỰ ÁN
Hotline/Zalo: 0903 649 782
Lập dự án nhà ở xã hội là quá trình chuẩn bị toàn diện, kết hợp nghiên cứu nhu cầu nhà ở với việc rà soát quy hoạch, đất đai, pháp lý đầu tư, xây dựng và hiệu quả tài chính.
Để xây dựng được một dự án có tính khả thi, chủ đầu tư cần xác định đúng địa điểm, lựa chọn quy mô căn hộ phù hợp, lập phương án hạ tầng đồng bộ và dự toán đầy đủ nhu cầu vốn.
Đặc biệt, trong năm 2026, doanh nghiệp cần cập nhật những quy định mới về nhà ở xã hội và cơ chế đặc thù để lựa chọn đúng hồ sơ, thủ tục và trình tự thực hiện.
Một phương án được nghiên cứu bài bản ngay từ đầu sẽ giúp nhà đầu tư chủ động về tiến độ, kiểm soát chi phí và hạn chế những rủi ro phát sinh trong quá trình triển khai dự án.
Có thể, khi đáp ứng các điều kiện pháp luật về chủ thể đầu tư và cơ chế giao hoặc lựa chọn chủ đầu tư phù hợp với dự án.
Cần xác định theo từng trường hợp. Một số dự án có thể áp dụng cơ chế chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời giao chủ đầu tư theo Nghị quyết 201/2025/QH15.
Không mặc nhiên thay thế. Hai loại hồ sơ phục vụ những giai đoạn và mục đích khác nhau. Việc lập Báo cáo nghiên cứu khả thi phải xác định theo pháp luật xây dựng và cơ chế áp dụng.
Không nên mặc định mọi dự án có cùng yêu cầu. Cần xác định loại hồ sơ quy hoạch phù hợp với quy mô, điều kiện dự án và quy định hiện hành.
Đối với nhà ở xã hội là chung cư đầu tư theo dự án, diện tích sử dụng thông thường từ 25 m² đến 70 m². Một số căn hộ được phép tăng diện tích tối đa theo điều kiện và giới hạn tỷ lệ quy định.
Không phải mọi dự án đều phải lập ĐTM. Việc xác định phải căn cứ vào tiêu chí phân loại dự án và đối tượng thực hiện ĐTM theo pháp luật môi trường.
Chi phí phụ thuộc vào quy mô, số lượng công trình, tình trạng pháp lý đất và phạm vi công việc. Doanh nghiệp nên dự toán riêng từng nhóm công việc thay vì áp dụng một mức giá cố định.
Có cơ chế lợi nhuận định mức theo quy định. Đối với phần diện tích nhà ở xã hội thuộc phạm vi áp dụng, lợi nhuận định mức tối đa được xác định theo cơ sở chi phí hợp lệ, không phải cộng tùy ý trên toàn bộ vốn đầu tư.
Pháp luật có quy định các cơ chế ưu đãi, nhưng điều kiện và phạm vi áp dụng phải được xác định theo từng dự án. Không nên đưa toàn bộ ưu đãi giả định vào mô hình tài chính khi chưa xác định căn cứ.
Nên thực hiện từ giai đoạn nghiên cứu quỹ đất và xác định cơ chế đầu tư, đặc biệt khi doanh nghiệp chưa rõ thủ tục đất đai, quy hoạch hoặc phương án hồ sơ phù hợp.
CÔNG TY CP TƯ VẤN ĐẦU TƯ VÀ THIẾT KẾ XÂY DỰNG MINH PHƯƠNG
Địa chỉ: 28B Mai Thị Lựu - Khu phố 7, Phường Tân Định, TP.HCM
Hotline: 0903 649 782 - 028 3514 6426
Email: nguyenthanhmp156@gmail.com
Website: www.minhphuongcorp.com - www.minhphuongcorp.net