Cập nhật danh mục chất thải nguy hại năm 2026, bảng mã CTNH phổ biến, cách phân loại, tra cứu mã chất thải và quy định quản lý theo pháp luật.
Ngày đăng: 18-11-2026
27 lượt xem
Trong quá trình sản xuất, kinh doanh và cung cấp dịch vụ, nhiều doanh nghiệp phát sinh các loại chất thải chứa thành phần độc hại như dầu nhớt thải, dung môi, hóa chất, bao bì nhiễm hóa chất, pin, ắc quy, bóng đèn huỳnh quang và bùn thải công nghiệp. Việc xác định chính xác danh mục chất thải nguy hại là yêu cầu quan trọng để doanh nghiệp thực hiện phân loại, thu gom, lưu giữ và xử lý theo quy định pháp luật.
Theo Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, Thông tư 02/2022/TT-BTNMT và các văn bản sửa đổi, bổ sung, chất thải phải được phân loại dựa trên nguồn phát sinh, thành phần và đặc tính nguy hại. Đặc biệt, từ ngày 09/02/2026, QCVN 07:2025/BNNMT về ngưỡng chất thải nguy hại có hiệu lực, đặt ra các yêu cầu cần lưu ý trong quá trình phân định chất thải.
Việc sử dụng sai mã chất thải nguy hại (mã CTNH), phân loại không đúng hoặc chuyển giao chất thải cho đơn vị không đủ điều kiện có thể khiến doanh nghiệp vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường và phát sinh chi phí khắc phục.
Vậy danh mục chất thải nguy hại năm 2026 được quy định ở đâu? Bảng mã CTNH gồm những loại nào? Làm thế nào để phân biệt chất thải nguy hại với chất thải công nghiệp phải kiểm soát và chất thải thông thường?
Bài viết dưới đây tổng hợp các quy định pháp lý, bảng mã chất thải phổ biến, phương pháp phân định và quy trình quản lý chất thải nguy hại, giúp doanh nghiệp áp dụng phù hợp với hoạt động thực tế.
Danh mục chất thải nguy hại là cơ sở để nhận diện, phân loại và quản lý các loại chất thải có thành phần hoặc tính chất có khả năng gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người và môi trường.
Tuy nhiên, một chất thải được xác định là nguy hại không chỉ dựa trên màu sắc, mùi hoặc trạng thái vật lý. Việc phân loại phải căn cứ vào danh mục mã chất thải, nguồn phát sinh và các quy định về phân định tính nguy hại.
Theo Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, chất thải nguy hại (CTNH) là chất thải chứa yếu tố độc hại, phóng xạ, lây nhiễm, dễ cháy, dễ nổ, gây ăn mòn, gây nhiễm độc hoặc có đặc tính nguy hại khác.
Chất thải nguy hại có thể phát sinh từ nhiều lĩnh vực:
Hoạt động sản xuất và gia công công nghiệp.
Hoạt động sử dụng hóa chất, dung môi.
Bảo trì, sửa chữa máy móc và thiết bị.
Hoạt động y tế, xét nghiệm và thú y.
Hệ thống xử lý nước thải, khí thải.
Sản xuất, sửa chữa thiết bị điện và điện tử.
Một số hoạt động nông nghiệp và dịch vụ.
Việc xác định chính xác tính nguy hại là cơ sở để lựa chọn phương án thu gom, lưu giữ và xử lý phù hợp.
Mã chất thải là hệ thống ký hiệu số dùng để nhận diện từng loại chất thải theo nguồn phát sinh và đặc điểm phân loại trong danh mục quản lý.
Theo Mẫu số 01 Phụ lục III ban hành kèm Thông tư 02/2022/TT-BTNMT, mã chất thải chi tiết thường gồm sáu chữ số, được trình bày thành ba cặp số.
Ví dụ:
16 01 06: Bóng đèn huỳnh quang và các loại thủy tinh hoạt tính thải.
17 02 03: Dầu động cơ, hộp số và bôi trơn tổng hợp thải.
18 02 01: Giẻ lau, vải bảo vệ thải bị nhiễm các thành phần nguy hại.
18 01 03: Bao bì cứng thải bằng nhựa.
12 06 05: Bùn thải có các thành phần nguy hại từ quá trình xử lý nước thải công nghiệp.
Các mã trên giúp nhận diện loại chất thải. Để xác định chế độ quản lý, doanh nghiệp cần kiểm tra thêm ký hiệu phân loại NH, KS, TT hoặc TT-R và kết quả phân định trong trường hợp cần thiết.
Việc xây dựng danh mục mã chất thải nguy hại phù hợp mang lại nhiều lợi ích:
Xác định đầy đủ các nguồn phát sinh CTNH.
Phân loại và bố trí khu vực lưu giữ phù hợp.
Dự toán khối lượng và chi phí xử lý chất thải.
Lựa chọn đơn vị vận chuyển, xử lý có phạm vi hoạt động phù hợp.
Chuẩn bị hồ sơ giấy phép môi trường.
Tổng hợp số liệu cho báo cáo công tác bảo vệ môi trường.
Hạn chế rủi ro pháp lý khi cơ quan chức năng kiểm tra.
Đối với doanh nghiệp có nhiều công đoạn sản xuất, danh mục CTNH còn giúp kiểm soát chi phí và quản lý chất thải một cách hệ thống.
Việc phân loại và quản lý chất thải nguy hại chịu sự điều chỉnh của Luật Bảo vệ môi trường và các nghị định, thông tư hướng dẫn.
Trong năm 2026, doanh nghiệp cần chú ý những thay đổi liên quan đến danh mục mã chất thải, quy chuẩn về ngưỡng nguy hại và trách nhiệm của chủ nguồn thải.
|
Văn bản pháp luật |
Nội dung áp dụng |
|
Quy định về chất thải nguy hại và trách nhiệm quản lý |
|
|
Luật số 146/2025/QH15 |
Sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến bảo vệ môi trường |
|
Hướng dẫn thi hành Luật Bảo vệ môi trường |
|
|
Nghị định 05/2025/NĐ-CP |
Sửa đổi, bổ sung Nghị định 08/2022/NĐ-CP |
|
Nghị định 48/2026/NĐ-CP |
Tiếp tục sửa đổi các quy định hướng dẫn Luật Bảo vệ môi trường |
|
Thông tư 02/2022/TT-BTNMT và các văn bản sửa đổi |
Danh mục mã chất thải, phân loại và quản lý chất thải |
|
Sửa đổi, bổ sung một số quy định hướng dẫn về bảo vệ môi trường |
|
|
Ban hành QCVN 07:2025/BNNMT về ngưỡng chất thải nguy hại |
|
|
Nghị định 45/2022/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi |
Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường |
Khi thực hiện hồ sơ môi trường, doanh nghiệp cần sử dụng văn bản đang có hiệu lực và kiểm tra quy định chuyển tiếp đối với các kết quả phân định hoặc hồ sơ đã được thực hiện trước đó.
Theo Điều 24 Thông tư 02/2022/TT-BTNMT, danh mục chất thải bao gồm:
Chất thải nguy hại.
Chất thải công nghiệp phải kiểm soát.
Chất thải rắn công nghiệp thông thường.
Tên, mã và ký hiệu phân loại các loại chất thải được quy định tại Mẫu số 01 Phụ lục III ban hành kèm thông tư.
Đây là căn cứ pháp lý quan trọng để doanh nghiệp tra cứu và xác định phương án quản lý chất thải.
Cần lưu ý rằng danh mục không chỉ bao gồm CTNH. Vì vậy, không thể kết luận mọi loại chất thải xuất hiện trong phụ lục đều là chất thải nguy hại.
Thông tư 44/2025/TT-BNNMT ban hành QCVN 07:2025/BNNMT – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về ngưỡng chất thải nguy hại, có hiệu lực từ ngày 09/02/2026.
Quy chuẩn quy định các ngưỡng và phương pháp xác định tính nguy hại của chất thải thuộc phạm vi áp dụng.
Một số chỉ tiêu cần lưu ý:
|
Chỉ tiêu |
Ngưỡng nguy hại |
|
Nhiệt độ chớp cháy |
≤ 60°C |
|
Tính axit |
pH ≤ 2,0 |
|
Tính kiềm |
pH ≥ 12,5 |
|
Thành phần nguy hại |
Theo ngưỡng tại các bảng tương ứng trong QCVN 07:2025/BNNMT |
Đối với chất thải công nghiệp phải kiểm soát, kết quả phân định giúp xác định chế độ quản lý phù hợp.
Việc lấy mẫu, phân tích và đánh giá phải tuân thủ phương pháp quy định, không chỉ dựa vào cảm quan.
Theo quy định chuyển tiếp của Thông tư 44/2025/TT-BNNMT, chất thải đã được phân định trước ngày quy chuẩn mới có hiệu lực không mặc nhiên phải phân định lại toàn bộ.
Tuy nhiên, doanh nghiệp cần rà soát khi có sự thay đổi về thành phần, công nghệ sản xuất hoặc khi thuộc trường hợp phải phân định lại theo quy định mới.
Do đó, nên kiểm tra hồ sơ phân tích cũ và đặc điểm dòng chất thải trước khi quyết định có cần lấy mẫu, phân tích bổ sung hay không.
Danh mục chất thải được phân nhóm theo nguồn phát sinh nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tra cứu mã phù hợp với từng ngành sản xuất.
Việc xác định nguồn phát sinh đặc biệt quan trọng bởi cùng một tên gọi thông dụng, chất thải từ các quy trình khác nhau có thể có thành phần và phương án quản lý khác nhau.
|
Mã nhóm |
Lĩnh vực, nguồn phát sinh |
|
01 |
Thăm dò, khai thác và chế biến khoáng sản, dầu khí, than |
|
02 |
Sản xuất và sử dụng hóa chất vô cơ |
|
03 |
Sản xuất và sử dụng hóa chất hữu cơ |
|
04 |
Nhà máy nhiệt điện và các cơ sở đốt khác |
|
05 |
Luyện kim và đúc kim loại |
|
06 |
Sản xuất thủy tinh và vật liệu thủy tinh |
|
07 |
Xử lý, che phủ bề mặt và gia công kim loại |
|
08 |
Sơn, mực in, chất kết dính và vật liệu che phủ |
|
09 |
Chế biến gỗ, giấy và bột giấy |
|
10 |
Chế biến da, lông và dệt nhuộm |
|
11 |
Hoạt động xây dựng, phá dỡ công trình |
|
12 |
Xử lý, tái chế chất thải và xử lý nước |
|
13 |
Hoạt động y tế và thú y |
|
14 |
Hoạt động nông nghiệp, lâm nghiệp |
|
15 |
Phá dỡ, bảo dưỡng thiết bị và phương tiện vận tải |
|
16 |
Chất thải từ hộ gia đình và các nguồn tương tự |
|
17 |
Dầu thải, chất thải lẫn dầu, dung môi và nhiên liệu |
|
18 |
Bao bì, chất hấp thụ, giẻ lau và vật liệu lọc |
|
19 |
Các loại chất thải khác |
Các mã hai chữ số là mã nhóm nguồn phát sinh, không phải mã chất thải chi tiết để sử dụng trong chứng từ chuyển giao CTNH.
Các cơ sở gia công kim loại, sản xuất hóa chất, sơn, in ấn và dệt nhuộm thường phát sinh nhiều loại chất thải cần kiểm soát.
Ví dụ:
Dung dịch tẩy rửa, xử lý bề mặt thải.
Hóa chất có thành phần nguy hại.
Dung môi hữu cơ thải.
Sơn và mực in thải.
Bùn thải từ hệ thống xử lý nước thải.
Bao bì và vật liệu nhiễm hóa chất.
Việc xác định mã phải dựa trên nguồn phát sinh và tính chất thực tế của từng loại chất thải.
Hoạt động bảo trì thường phát sinh dầu nhớt thải, giẻ lau nhiễm dầu, bộ lọc, ắc quy và thiết bị điện tử thải bỏ.
Đây là nhóm chất thải phổ biến trong các nhà máy, xưởng cơ khí, cơ sở dịch vụ và nhiều doanh nghiệp sản xuất.
Cơ sở cần bố trí khu vực thu gom phù hợp, theo dõi khối lượng phát sinh và hạn chế trộn lẫn với chất thải thông thường.
Cơ sở y tế, phòng xét nghiệm và cơ sở thú y có thể phát sinh chất thải lây nhiễm, hóa chất thải, dược phẩm thải và các loại chất thải đặc thù.
Việc phân loại và quản lý phải đáp ứng cả quy định về bảo vệ môi trường và quy định chuyên ngành y tế có liên quan.
Tra cứu chính xác mã chất thải là bước quan trọng khi lập giấy phép môi trường, quản lý kho lưu giữ, ký hợp đồng xử lý và thực hiện chứng từ chuyển giao.
Dưới đây là bảng mã tham khảo đối với một số loại chất thải thường xuất hiện tại doanh nghiệp. Mã và ký hiệu phân loại cuối cùng cần được đối chiếu với danh mục pháp lý hiện hành.
|
Mã chất thải |
Tên chất thải |
Nguồn phát sinh |
|
08 02 01 |
Mực in thải có chứa thành phần nguy hại |
Hoạt động in ấn |
|
08 03 01 |
Chất kết dính và chất bịt kín thải có dung môi hữu cơ hoặc thành phần nguy hại khác |
Sản xuất, gia công |
|
12 06 05 |
Bùn thải có các thành phần nguy hại từ quá trình xử lý nước thải công nghiệp |
Hệ thống xử lý nước thải |
|
13 01 01 |
Chất thải lây nhiễm |
Hoạt động y tế |
|
16 01 06 |
Bóng đèn huỳnh quang và các loại thủy tinh hoạt tính thải |
Nhà máy, văn phòng |
|
17 02 03 |
Dầu động cơ, hộp số và bôi trơn tổng hợp thải |
Bảo trì máy móc |
|
17 02 04 |
Các loại dầu động cơ, hộp số và bôi trơn thải khác |
Bảo trì thiết bị |
|
18 01 01 |
Bao bì mềm thải |
Đóng gói, sản xuất |
|
18 01 02 |
Bao bì cứng thải bằng kim loại |
Sử dụng hóa chất, sơn |
|
18 01 03 |
Bao bì cứng thải bằng nhựa |
Sử dụng hóa chất |
|
18 02 01 |
Giẻ lau, vải bảo vệ thải bị nhiễm các thành phần nguy hại |
Bảo trì, vệ sinh |
Lưu ý: Bảng trên là danh sách mã chất thải tham khảo, không có nghĩa tất cả các dòng đều mặc nhiên thuộc nhóm NH. Một số loại bao bì, giẻ lau hoặc bùn thải có thể thuộc diện KS và cần phân định theo quy định.
Một loại bao bì hoặc bùn thải có thể phát sinh từ các quy trình sản xuất khác nhau, dẫn đến sự khác biệt về thành phần và tính nguy hại.
Ví dụ, bao bì nhựa từng chứa hóa chất nguy hại cần được xem xét khác với bao bì nhựa sạch sử dụng để đóng gói sản phẩm thông thường.
Tương tự, bùn thải từ hệ thống xử lý nước thải của cơ sở gia công kim loại có thể chứa những thành phần khác so với bùn thải từ cơ sở chế biến thực phẩm.
Do đó, xác định mã và chế độ quản lý phải dựa trên nguồn phát sinh, thành phần và các yêu cầu phân định phù hợp.
Một trong những sai sót phổ biến khi lập danh mục chất thải là nhầm lẫn giữa chất thải nguy hại và chất thải công nghiệp phải kiểm soát.
Việc hiểu đúng các ký hiệu phân loại giúp doanh nghiệp xác định khi nào phải quản lý như CTNH và khi nào cần thực hiện phân định chất thải.
|
Ký hiệu |
Loại chất thải |
Nguyên tắc quản lý |
|
NH |
Chất thải nguy hại |
Quản lý theo quy định về CTNH |
|
KS |
Chất thải công nghiệp phải kiểm soát |
Phân định theo quy định; chưa phân định thì quản lý như CTNH |
|
TT |
Chất thải rắn công nghiệp thông thường |
Quản lý theo quy định chất thải thông thường |
|
TT-R |
Chất thải thông thường được thu hồi, phân loại để tái sử dụng hoặc sử dụng trực tiếp theo quy định |
Quản lý theo điều kiện áp dụng |
Đối với chất thải được xác định thuộc nhóm NH trong danh mục, việc phân định tính nguy hại không phụ thuộc vào kết quả lấy mẫu để chứng minh vượt ngưỡng.
Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn cần xác định đúng tên, mã và nguồn phát sinh tương ứng.
Đối với chất thải công nghiệp phải kiểm soát, nếu chưa chứng minh được chất thải không nguy hại thông qua kết quả phân định phù hợp, phải quản lý như CTNH.
Sau khi có kết quả phân định hợp lệ, doanh nghiệp áp dụng chế độ quản lý tương ứng.
Đây là nội dung đặc biệt quan trọng đối với bùn thải, bao bì và một số vật liệu đã tiếp xúc với hóa chất.
Doanh nghiệp không được trộn lẫn chất thải tùy tiện nhằm làm thay đổi tính chất hoặc giảm nồng độ thành phần nguy hại để tránh nghĩa vụ quản lý.
Việc trộn lẫn CTNH với các chất thải khác có thể khiến toàn bộ hỗn hợp phải được quản lý theo chế độ chất thải nguy hại.
Do đó, phân loại ngay tại nguồn là giải pháp quan trọng để kiểm soát khối lượng và chi phí xử lý.
Phân định chất thải là quá trình xác định tính nguy hại dựa trên nguồn phát sinh, thành phần và những ngưỡng quy định trong quy chuẩn kỹ thuật.
Đối với chất thải công nghiệp phải kiểm soát, việc phân định giúp doanh nghiệp xác định chế độ quản lý phù hợp với kết quả thực tế.
QCVN 07:2025/BNNMT quy định những ngưỡng liên quan đến tính dễ cháy, tính ăn mòn và các thành phần nguy hại.
Một số ngưỡng được sử dụng trong quá trình phân định:
|
Chỉ tiêu |
Ngưỡng |
|
Nhiệt độ chớp cháy |
≤ 60°C |
|
Tính axit |
pH ≤ 2,0 |
|
Tính kiềm |
pH ≥ 12,5 |
|
Thành phần nguy hại |
Theo các bảng ngưỡng tương ứng trong quy chuẩn |
Ngoài ra, việc xác định tính nguy hại có thể liên quan đến nồng độ ngâm chiết hoặc hàm lượng tuyệt đối của các thành phần đặc trưng.
Không phải mọi mẫu chất thải đều phải phân tích toàn bộ các chỉ tiêu. Việc lựa chọn thông số cần căn cứ vào nguồn phát sinh và thành phần dự kiến.
Bước 1: Xác định nguồn phát sinh. Thu thập thông tin về nguyên liệu, hóa chất, dây chuyền công nghệ và công đoạn tạo ra chất thải.
Bước 2: Tra cứu mã chất thải. Xác định mã và ký hiệu phân loại trong danh mục hiện hành.
Bước 3: Xác định thông số phân tích. Lựa chọn những chỉ tiêu phù hợp với nguồn phát sinh và nguy cơ thành phần nguy hại.
Bước 4: Lấy mẫu và phân tích. Thực hiện theo phương pháp, yêu cầu kỹ thuật và quy định về năng lực của tổ chức thực hiện.
Bước 5: Đối chiếu quy chuẩn. So sánh kết quả với ngưỡng tại QCVN 07:2025/BNNMT.
Bước 6: Kết luận và lập hồ sơ. Xác định chế độ quản lý chất thải và lưu giữ tài liệu phân định.
Giả sử một nhà máy gia công kim loại có hệ thống xử lý nước thải phát sinh bùn thải.
Do bùn có khả năng chứa các thành phần kim loại hoặc hóa chất từ quá trình sản xuất, doanh nghiệp cần xác định mã và ký hiệu phân loại phù hợp.
Nếu chất thải thuộc diện KS, chủ cơ sở có thể thực hiện phân định theo QCVN 07:2025/BNNMT.
Khi kết quả cho thấy thành phần hoặc tính chất nguy hại vượt ngưỡng theo quy định, bùn thải phải được quản lý như CTNH.
Ngược lại, nếu có đủ căn cứ xác định không nguy hại, cơ sở xem xét áp dụng chế độ quản lý tương ứng theo quy định.
Sau khi xác định được danh mục CTNH, doanh nghiệp phải tổ chức quản lý từ khâu thu gom, lưu giữ đến chuyển giao cho đơn vị có chức năng phù hợp.
Đây là trách nhiệm trực tiếp của chủ nguồn thải trong quá trình hoạt động, không phụ thuộc vào việc doanh nghiệp tự xử lý hay thuê đơn vị bên ngoài.
Chất thải nguy hại cần được phân loại phù hợp với trạng thái, thành phần và đặc tính.
Doanh nghiệp phải hạn chế trộn lẫn những loại chất thải không tương thích, có khả năng phản ứng hóa học, cháy nổ hoặc phát tán chất ô nhiễm.
Khu vực lưu giữ cần đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật theo quy định, phù hợp với loại và khối lượng chất thải phát sinh.
Những nội dung cần chú ý gồm:
Bố trí khu vực lưu giữ riêng phù hợp.
Có nền và kết cấu bảo đảm an toàn.
Sử dụng bao bì, thùng chứa tương ứng.
Có nhãn và biển cảnh báo theo quy định.
Có biện pháp phòng ngừa rò rỉ, tràn đổ.
Bố trí riêng các chất thải không tương thích.
Theo dõi số lượng và thời gian lưu giữ.
Doanh nghiệp cần kiểm soát thời gian lưu giữ CTNH theo quy định pháp luật.
Đối với các trường hợp lưu giữ kéo dài hoặc vượt thời hạn áp dụng, chủ nguồn thải phải thực hiện trách nhiệm báo cáo, giải trình hoặc các biện pháp quản lý tương ứng theo quy định.
Việc có kho chứa đạt yêu cầu không đồng nghĩa với việc được phép lưu giữ CTNH vô thời hạn.
Khi chuyển giao chất thải nguy hại, doanh nghiệp cần kiểm tra:
Tư cách pháp lý của đơn vị tiếp nhận.
Phạm vi giấy phép môi trường hoặc giấy phép có giá trị tương ứng.
Danh mục mã chất thải được phép tiếp nhận.
Điều kiện phương tiện vận chuyển.
Hợp đồng và chứng từ chuyển giao.
Đặc biệt, đơn vị có giấy phép xử lý CTNH không đồng nghĩa với việc được phép tiếp nhận tất cả các mã chất thải.
Chủ nguồn thải cần đối chiếu mã CTNH thực tế với phạm vi được phép xử lý của đơn vị tiếp nhận.
Các tài liệu quan trọng cần quản lý gồm:
Danh mục chất thải phát sinh.
Sổ theo dõi số lượng và chủng loại.
Hợp đồng với đơn vị xử lý.
Chứng từ chuyển giao CTNH.
Kết quả phân định chất thải nếu có.
Hồ sơ môi trường của cơ sở.
Báo cáo công tác bảo vệ môi trường.
Việc lưu trữ đầy đủ giúp doanh nghiệp chứng minh quá trình quản lý và chuyển giao chất thải đúng quy định.
Để áp dụng danh mục CTNH vào thực tế, doanh nghiệp cần khảo sát đầy đủ các hoạt động sản xuất, bảo trì và vận hành hệ thống xử lý môi trường.
Dưới đây là ví dụ minh họa cho một nhà máy gia công cơ khí có phát sinh nhiều loại chất thải.
Giả sử một nhà máy hoạt động trong lĩnh vực gia công và lắp ráp cơ khí, gồm:
Xưởng gia công sản phẩm.
Khu bảo trì máy móc.
Khu sử dụng hóa chất.
Hệ thống xử lý nước thải.
Kho nguyên liệu và khu văn phòng.
Trong quá trình vận hành, nhà máy phát sinh các loại chất thải cần xác định mã và phương án quản lý.
|
STT |
Tên chất thải |
Mã tham khảo |
Khối lượng giả định |
|
1 |
Dầu động cơ, hộp số và bôi trơn tổng hợp thải |
17 02 03 |
200 kg/năm |
|
2 |
Giẻ lau nhiễm thành phần nguy hại |
18 02 01 |
150 kg/năm |
|
3 |
Bao bì cứng bằng nhựa thải cần kiểm soát |
18 01 03 |
120 kg/năm |
|
4 |
Bóng đèn huỳnh quang thải |
16 01 06 |
30 kg/năm |
|
5 |
Bùn thải cần xem xét phân định từ xử lý nước thải công nghiệp |
12 06 05 |
800 kg/năm |
|
Tổng khối lượng dự kiến |
1.300 kg/năm |
Bảng trên là ví dụ giả định, không phải số liệu thực tế của một cơ sở cụ thể.
Tổng khối lượng chưa được xem là tổng CTNH chính thức vì một số dòng có thể phải phân định trước khi xác định chế độ quản lý.
Doanh nghiệp nên xây dựng bảng quản lý chi tiết gồm:
Tên chất thải.
Mã chất thải.
Ký hiệu phân loại.
Vị trí phát sinh.
Trạng thái tồn tại.
Khối lượng phát sinh.
Khu vực lưu giữ.
Phương án chuyển giao hoặc xử lý.
Đối với chất thải KS chưa được phân định, cần thực hiện quản lý như CTNH theo quy định.
Sau khi có kết quả phân định hợp lệ, doanh nghiệp cập nhật phương án quản lý tương ứng.
Giả sử nhà máy phát sinh 1.300 kg chất thải/năm cần chuyển giao theo chế độ CTNH.
Nếu đơn giá xử lý giả định bình quân là 8.000 đồng/kg:
Chi phí xử lý = 1.300 kg × 8.000 đồng/kg = 10.400.000 đồng/năm.
Đây chỉ là phép tính minh họa, không phải báo giá thị trường.
Chi phí thực tế phụ thuộc vào:
Loại và mã chất thải.
Khối lượng chuyển giao.
Địa điểm thu gom.
Công nghệ xử lý.
Điều kiện vận chuyển.
Đơn giá của đơn vị tiếp nhận.
Để lập dự toán chính xác, doanh nghiệp cần thu thập báo giá theo từng loại chất thải và đối chiếu với phạm vi giấy phép của đơn vị xử lý.
Một danh mục chất thải nguy hại có chất lượng phải dựa trên hiện trạng thực tế, hồ sơ nguyên liệu và công nghệ sản xuất.
Việc sao chép danh mục của doanh nghiệp khác có thể dẫn đến sai mã, thiếu nguồn phát sinh hoặc không phù hợp với các yêu cầu pháp lý của cơ sở.
Bước 1: Khảo sát hiện trạng sản xuất
Thu thập thông tin về nguyên liệu, hóa chất, máy móc và các công đoạn sản xuất.
Bước 2: Thống kê nguồn phát sinh
Xác định những vị trí có phát sinh chất thải, bao gồm hoạt động sản xuất, bảo trì, vệ sinh và xử lý môi trường.
Bước 3: Lập danh sách chất thải
Thống kê tên, trạng thái, thành phần dự kiến và khối lượng phát sinh.
Bước 4: Tra cứu mã chất thải
Đối chiếu với Mẫu số 01 Phụ lục III Thông tư 02/2022/TT-BTNMT và các văn bản sửa đổi.
Bước 5: Phân loại và phân định
Xác định ký hiệu NH, KS, TT hoặc TT-R, thực hiện phân định khi cần thiết.
Bước 6: Xây dựng phương án quản lý
Bố trí khu lưu giữ, lựa chọn đơn vị xử lý và xây dựng hồ sơ theo dõi.
Bước 7: Cập nhật hồ sơ môi trường
Đối chiếu danh mục với giấy phép môi trường, đăng ký môi trường hoặc các hồ sơ liên quan của cơ sở.
Danh mục CTNH là một trong những nội dung cần được nghiên cứu khi lập hồ sơ môi trường của dự án đầu tư và cơ sở sản xuất.
Việc xác định sai mã hoặc dự báo thiếu khối lượng chất thải có thể khiến nội dung hồ sơ chưa phản ánh đầy đủ hoạt động thực tế.
Đối với dự án thuộc diện thực hiện đánh giá tác động môi trường, chủ đầu tư cần dự báo các loại chất thải có khả năng phát sinh trong quá trình xây dựng và vận hành.
Những nội dung cần nghiên cứu gồm:
Nguồn phát sinh chất thải.
Loại và mã chất thải dự kiến.
Khối lượng phát sinh.
Thành phần và đặc tính nguy hại.
Phương án thu gom, lưu giữ và xử lý.
Thông tin phải phù hợp với quy mô dự án, công nghệ và điều kiện vận hành dự kiến.
Đối với cơ sở thuộc diện phải cấp giấy phép môi trường, thông tin về chất thải nguy hại cần được chuẩn bị phù hợp với mẫu hồ sơ và quy định áp dụng.
Các nội dung thường bao gồm:
Tên chất thải.
Mã chất thải.
Trạng thái tồn tại.
Khối lượng phát sinh.
Phương án thu gom.
Khu vực lưu giữ.
Hình thức chuyển giao hoặc xử lý.
Danh mục phải thống nhất với hoạt động thực tế và các tài liệu môi trường có liên quan.
Doanh nghiệp cần rà soát, cập nhật khi:
Thay đổi nguyên liệu hoặc hóa chất.
Bổ sung dây chuyền công nghệ.
Phát sinh loại chất thải mới.
Thay đổi thành phần chất thải.
Có kết quả phân định mới.
Thay đổi phương án xử lý.
Phát sinh nghĩa vụ cập nhật hồ sơ môi trường.
Việc thay đổi danh mục không đồng nghĩa với việc bắt buộc phải điều chỉnh giấy phép môi trường trong mọi trường hợp. Cần xác định theo mức độ thay đổi và quy định pháp luật tương ứng.
Trong thực tế, một số vi phạm về quản lý chất thải phát sinh do doanh nghiệp sử dụng danh mục cũ, lựa chọn sai mã hoặc chưa tổ chức quản lý hồ sơ đầy đủ.
Những sai sót này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động lưu giữ, chuyển giao và báo cáo môi trường.
Một số cơ sở vẫn sử dụng danh mục mã chất thải từ Thông tư 36/2015/TT-BTNMT mà chưa đối chiếu hệ thống mã hiện hành.
Khi chuẩn bị hồ sơ mới, cần sử dụng danh mục theo Thông tư 02/2022/TT-BTNMT và các văn bản sửa đổi, bổ sung.
Không thể kết luận một loại chất thải là CTNH chỉ vì có màu sẫm, mùi khó chịu hoặc chứa cặn.
Đối với chất thải thuộc diện phải phân định, cần có căn cứ kỹ thuật và kết quả phù hợp với quy chuẩn.
Chất thải NH được xác định theo danh mục, trong khi chất thải KS cần xem xét yêu cầu phân định.
Việc nhầm lẫn có thể dẫn đến áp dụng sai phương án lưu giữ, chuyển giao và báo cáo.
Đơn vị xử lý chỉ được tiếp nhận các loại chất thải trong phạm vi được phép.
Doanh nghiệp cần kiểm tra mã chất thải và điều kiện pháp lý của đơn vị tiếp nhận trước khi ký hợp đồng.
Khi nhà máy mở rộng công suất hoặc thay đổi công nghệ, khối lượng và chủng loại chất thải có thể thay đổi.
Doanh nghiệp cần cập nhật hồ sơ quản lý để phản ánh đúng thực tế sản xuất.
Việc xác định đúng danh mục chất thải nguy hại và mã CTNH là yêu cầu quan trọng trong công tác bảo vệ môi trường của doanh nghiệp.
Minh Phương Corp cung cấp dịch vụ tư vấn giấy phép môi trường, đánh giá tác động môi trường, lập danh mục mã chất thải nguy hại, phân loại và phân định chất thải, báo cáo công tác bảo vệ môi trường, hỗ trợ doanh nghiệp rà soát nguồn phát sinh, xác định mã chất thải, chuẩn bị hồ sơ và đề xuất phương án quản lý phù hợp với quy định pháp luật.
Với giải pháp tư vấn kết hợp giữa kỹ thuật và pháp lý môi trường, Minh Phương Corp giúp doanh nghiệp hạn chế sai sót, kiểm soát chi phí xử lý chất thải và nâng cao hiệu quả quản lý môi trường trong quá trình hoạt động.
Website: https://minhphuongcorp.com.vn
Hotline: 0903 649 782
Danh mục chất thải nguy hại là căn cứ quan trọng để doanh nghiệp xác định mã, phân loại, lưu giữ và chuyển giao chất thải phát sinh trong quá trình sản xuất, kinh doanh.
Theo quy định hiện hành, việc tra cứu mã CTNH cần căn cứ vào Thông tư 02/2022/TT-BTNMT và các văn bản sửa đổi, bổ sung. Đặc biệt, từ ngày 09/02/2026, QCVN 07:2025/BNNMT là căn cứ kỹ thuật quan trọng để phân định ngưỡng chất thải nguy hại.
Doanh nghiệp cần phân biệt chính xác các ký hiệu NH, KS, TT và TT-R, xác định nguồn phát sinh và thực hiện phân định khi cần thiết.
Việc quản lý CTNH đúng quy định không chỉ hạn chế nguy cơ xử phạt mà còn góp phần bảo vệ môi trường, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và duy trì hoạt động sản xuất bền vững.
Trong quá trình phân loại và quản lý CTNH, doanh nghiệp thường gặp vướng mắc về tra cứu mã, phân định, lưu giữ và chuyển giao. Dưới đây là các câu hỏi phổ biến.
Danh mục mã chất thải được quy định tại Mẫu số 01 Phụ lục III Thông tư 02/2022/TT-BTNMT và các văn bản sửa đổi, bổ sung hiện hành.
Mã chất thải chi tiết gồm sáu chữ số, thường được trình bày thành ba cặp số, ví dụ 16 01 06.
KS là chất thải công nghiệp phải kiểm soát. Nếu chưa được phân định chứng minh không nguy hại thì phải quản lý như CTNH. Khi có kết quả phân định hợp lệ, áp dụng phương án quản lý tương ứng.
Không phải mọi loại bùn thải đều là CTNH. Cần xác định nguồn phát sinh, thành phần và yêu cầu phân định theo quy chuẩn áp dụng.
Cần xem xét loại hóa chất, tình trạng bao bì, mã chất thải và ký hiệu phân loại tương ứng. Không nên kết luận chỉ dựa trên tên gọi.
Có thể lưu giữ trong phạm vi và điều kiện pháp luật cho phép. Doanh nghiệp phải bố trí khu lưu giữ phù hợp và thực hiện đầy đủ trách nhiệm quản lý.
Không. Chất thải thuộc loại NH được xác định theo danh mục. Đối với chất thải KS, cần xem xét việc phân định theo quy định nếu muốn xác định chế độ quản lý không nguy hại.
Đối với cơ sở thuộc diện phải cấp phép, thông tin về chất thải nguy hại cần được chuẩn bị theo thành phần và mẫu hồ sơ áp dụng, phù hợp với hoạt động thực tế.
CÔNG TY CP TƯ VẤN ĐẦU TƯ VÀ THIẾT KẾ XÂY DỰNG MINH PHƯƠNG
Địa chỉ: 28B Mai Thị Lựu - Khu phố 7, Phường Tân Định, TP.HCM
Hotline: 0903 649 782 - 028 3514 6426
Email: nguyenthanhmp156@gmail.com
Website: www.minhphuongcorp.com - www.minhphuongcorp.net