Nghị định 151/2017/NĐ-CP về quản lý tài sản công còn hiệu lực không?

Nghị định 151/2017/NĐ-CP về quản lý tài sản công từng là văn bản quan trọng hướng dẫn hoạt động quản lý, sử dụng, cho thuê và xử lý tài sản thuộc sở hữu toàn dân. Đây là cơ sở pháp lý được nhiều cơ quan, đơn vị sự nghiệp công lập và doanh nghiệp tham khảo khi thực hiện các thủ tục liên quan đến tài sản nhà nước.

Tuy nhiên, từ ngày 01/07/2025, Nghị định 151/2017/NĐ-CP đã hết hiệu lực toàn bộ và được thay thế bởi Nghị định 186/2025/NĐ-CP. Sự thay đổi này đòi hỏi các tổ chức, đơn vị và nhà đầu tư phải cập nhật quy định mới khi thực hiện thủ tục quản lý, khai thác tài sản công.

Đặc biệt, trong bối cảnh sắp xếp lại bộ máy hành chính, nhu cầu cho thuê văn phòng công sở, khai thác trụ sở dôi dư sau sáp nhập và tái sử dụng nhà đất công đang được quan tâm. Việc hiểu rõ quy định pháp luật giúp các đơn vị lựa chọn phương án phù hợp, hạn chế rủi ro và nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản.

1. Nghị định 151/2017/NĐ-CP về quản lý tài sản công là gì?

Nghị định 151/2017/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 26/12/2017, quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý, sử dụng tài sản công số 15/2017/QH14.

Văn bản có hiệu lực từ ngày 01/01/2018, từng đóng vai trò quan trọng trong việc hướng dẫn quản lý tài sản tại các cơ quan nhà nước, tổ chức và đơn vị sự nghiệp công lập.

1.1. Mục đích ban hành nghị định

Nghị định được ban hành nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Quản lý, sử dụng tài sản công, bảo đảm việc quản lý và khai thác tài sản nhà nước được thực hiện thống nhất.

Những nội dung chính bao gồm:

• Quản lý, sử dụng tài sản tại cơ quan nhà nước.

• Mua sắm, thuê và xử lý tài sản công.

• Quản lý tài sản tại đơn vị sự nghiệp công lập.

• Sử dụng tài sản vào mục đích kinh doanh, cho thuê.

• Điều chuyển, bán, thanh lý tài sản công.

• Quản lý nguồn thu từ khai thác tài sản.

Các quy định này góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản, tăng cường trách nhiệm quản lý và hạn chế thất thoát nguồn lực nhà nước.

1.2. Đối tượng áp dụng của nghị định

Nghị định 151/2017/NĐ-CP từng được áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, đơn vị và cá nhân có liên quan đến hoạt động quản lý, sử dụng tài sản công.

Trong đó, nhóm đối tượng đáng chú ý gồm cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập và các tổ chức được giao quản lý, khai thác tài sản.

Tùy theo loại tài sản và mục đích sử dụng, trình tự thực hiện phải tuân thủ những quy định pháp luật tương ứng.

2. Nghị định 151/2017/NĐ-CP còn hiệu lực không?

Đây là vấn đề cần đặc biệt lưu ý khi nghiên cứu hồ sơ quản lý tài sản công hoặc chuẩn bị phương án khai thác tài sản nhà nước.

Mặc dù vẫn được nhắc đến trong nhiều tài liệu hướng dẫn, Nghị định 151/2017/NĐ-CP hiện không còn hiệu lực thi hành.

2.1. Thời điểm hết hiệu lực

Nghị định 151/2017/NĐ-CP đã hết hiệu lực toàn bộ kể từ ngày 01/07/2025.

Do đó, khi thực hiện thủ tục hành chính mới, các cơ quan, đơn vị không nên tiếp tục sử dụng nghị định này làm căn cứ pháp lý đang có hiệu lực.

Đối với hồ sơ và quyết định đã được ban hành trước thời điểm trên, cần xem xét giá trị pháp lý theo quy định chuyển tiếp và thời điểm thực hiện.

2.2. Nghị định thay thế Nghị định 151/2017/NĐ-CP

Nghị định 186/2025/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 01/07/2025, quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý, sử dụng tài sản công.

Văn bản này thay thế Nghị định 151/2017/NĐ-CP, đồng thời quy định các nội dung liên quan đến quản lý, khai thác, sử dụng và xử lý tài sản công.

Khi áp dụng, cần kiểm tra thêm những văn bản sửa đổi, bổ sung và quy định phân cấp thẩm quyền có hiệu lực tại thời điểm thực hiện.

3. Những nội dung quan trọng trong quản lý tài sản công

Hoạt động quản lý tài sản công bao gồm nhiều công việc từ hình thành, giao quản lý, sử dụng đến khai thác và xử lý.

Việc hiểu rõ từng nhóm nội dung giúp cơ quan, đơn vị xác định đúng trách nhiệm và lựa chọn hình thức sử dụng phù hợp.

3.1. Quản lý và sử dụng tài sản tại cơ quan nhà nước

Tài sản công được giao cho cơ quan nhà nước phải sử dụng đúng mục đích, tiêu chuẩn và định mức theo quy định.

Các hoạt động mua sắm, thuê, bảo trì hoặc xử lý tài sản cần được thực hiện đúng thẩm quyền.

Đối với trụ sở làm việc, cơ quan quản lý có trách nhiệm bảo đảm việc sử dụng phù hợp với chức năng, nhiệm vụ được giao.

3.2. Quản lý tài sản tại đơn vị sự nghiệp công lập

Đơn vị sự nghiệp công lập được giao quản lý nhiều loại tài sản như cơ sở hoạt động sự nghiệp, công trình xây dựng, máy móc và trang thiết bị.

Trong những trường hợp pháp luật cho phép, đơn vị có thể sử dụng tài sản vào mục đích kinh doanh, cho thuê, liên doanh hoặc liên kết.

Tuy nhiên, hoạt động khai thác phải đáp ứng điều kiện pháp lý, không ảnh hưởng đến nhiệm vụ được giao và bảo đảm hiệu quả kinh tế.

3.3. Xử lý tài sản công không còn nhu cầu sử dụng

Khi tài sản không còn nhu cầu sử dụng hoặc không phù hợp với mục đích được giao, cơ quan quản lý cần nghiên cứu phương án xử lý.

Tùy trường hợp, tài sản có thể được điều chuyển, thu hồi, bán, thanh lý hoặc thực hiện hình thức xử lý khác theo quy định.

Việc xử lý phải bảo đảm đúng thẩm quyền, công khai và tránh thất thoát tài sản nhà nước.

4. Quy định về sử dụng tài sản công vào mục đích cho thuê

Cho thuê tài sản công là một trong những hoạt động được nhiều đơn vị sự nghiệp công lập quan tâm nhằm khai thác hiệu quả cơ sở vật chất hiện có.

Tuy nhiên, không phải mọi tài sản công đều được phép cho thuê. Việc thực hiện phải căn cứ vào loại tài sản, chủ thể quản lý và điều kiện pháp luật tương ứng.

4.1. Điều kiện sử dụng tài sản công để cho thuê

Đối với đơn vị sự nghiệp công lập, việc cho thuê tài sản phải thuộc trường hợp pháp luật cho phép và không ảnh hưởng đến chức năng, nhiệm vụ được giao.

Đơn vị cần làm rõ hiện trạng tài sản, nhu cầu sử dụng, phương án khai thác và hiệu quả tài chính dự kiến.

Ngoài ra, hoạt động cho thuê phải bảo đảm công khai, minh bạch và tuân thủ quy định về quản lý nguồn thu.

4.2. Đề án sử dụng tài sản công vào mục đích cho thuê

Theo Điều 52 Nghị định 186/2025/NĐ-CP, đơn vị sự nghiệp công lập thuộc diện phải lập đề án sử dụng tài sản công vào mục đích kinh doanh, cho thuê, liên doanh, liên kết cần thực hiện theo Mẫu số 03/TSC-ĐA.

Đề án phải thể hiện rõ cơ sở pháp lý, hiện trạng tài sản, phương án khai thác, hiệu quả tài chính và trách nhiệm quản lý.

Đây là căn cứ để cơ quan có thẩm quyền xem xét, phê duyệt việc sử dụng tài sản theo quy định.

4.3. Các hình thức khai thác tài sản công

Sau khi hoàn thành các thủ tục cần thiết, tài sản công có thể được khai thác theo những hình thức phù hợp với quy định pháp luật, bao gồm:

• Cho thuê văn phòng công sở: Khai thác diện tích làm việc hoặc công trình đủ điều kiện cho thuê theo phương án được phép.

• Cho thuê trụ sở dôi dư sau sáp nhập: Tận dụng các cơ sở nhà, đất không còn nhu cầu sử dụng sau khi được xử lý và giao quản lý hợp pháp.

• Tái sử dụng tài sản công vào mục đích cho thuê: Nghiên cứu cải tạo, nâng cấp hoặc chuyển đổi công năng tài sản khi được pháp luật cho phép.

• Cho thuê cơ sở vật chất: Khai thác hội trường, phòng họp, sân bãi và trang thiết bị tại đơn vị sự nghiệp công lập khi đáp ứng điều kiện.

• Khai thác nhà đất công không sử dụng để ở: Cho thuê những cơ sở thuộc phạm vi quản lý của tổ chức có chức năng quản lý, kinh doanh nhà địa phương theo cơ chế tương ứng.

Các hoạt động trên phải tuân thủ quy định về thẩm quyền, giá thuê, lựa chọn bên thuê và quản lý nguồn thu. Việc được phê duyệt đề án không đồng nghĩa với quyền tự ý cho thuê hoặc chuyển đổi công năng tài sản.

5. Khai thác trụ sở dôi dư sau sáp nhập theo quy định mới

Quá trình sắp xếp lại tổ chức bộ máy hành chính có thể làm phát sinh những trụ sở làm việc không còn nhu cầu sử dụng như trước.

Việc nghiên cứu phương án khai thác những tài sản này góp phần hạn chế tình trạng bỏ trống, xuống cấp và lãng phí nguồn lực nhà nước.

5.1. Trụ sở dôi dư sau sáp nhập là gì?

Trụ sở dôi dư là những cơ sở nhà, đất từng phục vụ hoạt động của cơ quan, tổ chức nhưng không còn được sử dụng theo nhu cầu ban đầu sau quá trình sắp xếp, hợp nhất.

Những tài sản này có thể bao gồm nhà làm việc, khuôn viên, công trình phụ trợ và hệ thống hạ tầng liên quan.

Tuy nhiên, trụ sở dôi dư không mặc nhiên được phép đưa vào hoạt động kinh doanh hoặc cho thuê.

5.2. Điều kiện cho thuê trụ sở dôi dư

Việc cho thuê trụ sở dôi dư sau sáp nhập phải căn cứ vào phương án xử lý tài sản được cơ quan có thẩm quyền quyết định.

Nhà đầu tư cần xác minh tình trạng pháp lý, đơn vị quản lý, quyền cho thuê và mục đích sử dụng được phép.

Đặc biệt, việc lựa chọn bên thuê phải thực hiện theo phương thức pháp luật quy định đối với từng loại tài sản.

5.3. Tái sử dụng nhà đất công vào mục đích cho thuê

Một số trụ sở dôi dư có thể được nghiên cứu khai thác làm văn phòng, cơ sở dịch vụ hoặc phục vụ những hoạt động phù hợp khác.

Việc tái sử dụng cần đánh giá hiện trạng công trình, quy hoạch, khả năng cải tạo và hiệu quả tài chính.

Đối với tài sản thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định 108/2024/NĐ-CP, hoạt động khai thác được thực hiện theo cơ chế dành cho nhà, đất công không sử dụng để ở được giao cho tổ chức có chức năng quản lý, kinh doanh nhà địa phương.

6. Hồ sơ và thủ tục cho thuê tài sản công

Để tổ chức khai thác tài sản công đúng quy định, đơn vị quản lý cần chuẩn bị hồ sơ phù hợp với hình thức sử dụng và cơ chế pháp lý áp dụng.

Không có một bộ hồ sơ chung cho tất cả hoạt động cho thuê nhà đất công, cơ sở sự nghiệp và trang thiết bị.

6.1. Hồ sơ pháp lý cần chuẩn bị

Tùy trường hợp, hồ sơ có thể bao gồm:

• Văn bản đề nghị phê duyệt phương án hoặc đề án.

• Tài liệu chứng minh nguồn gốc và hiện trạng tài sản.

• Quyết định giao quản lý, sử dụng tài sản.

• Hồ sơ nhà đất, công trình xây dựng có liên quan.

• Đề án hoặc phương án khai thác.

• Tài liệu phân tích hiệu quả tài chính.

• Các văn bản chuyên ngành theo yêu cầu.

Đối với đơn vị sự nghiệp công lập thuộc diện phải lập đề án, cần thực hiện theo biểu mẫu và thành phần hồ sơ được quy định tại Nghị định 186/2025/NĐ-CP.

6.2. Quy trình thực hiện cho thuê tài sản công

Quy trình cơ bản thường gồm các công việc sau:

1. Rà soát hiện trạng và xác định loại tài sản.

2. Kiểm tra điều kiện pháp lý và khả năng khai thác.

3. Xây dựng phương án hoặc đề án cho thuê.

4. Trình cơ quan có thẩm quyền xem xét, phê duyệt nếu thuộc diện phải phê duyệt.

5. Thực hiện xác định giá và lựa chọn bên thuê theo quy định.

6. Ký kết hợp đồng và tổ chức quản lý hoạt động khai thác.

Trình tự cụ thể phụ thuộc vào loại tài sản và cơ chế pháp luật áp dụng.

6.3. Quản lý nguồn thu từ cho thuê tài sản công

Nguồn thu phát sinh từ hoạt động cho thuê phải được quản lý, hạch toán và thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định.

Đơn vị quản lý cần xác định rõ doanh thu, chi phí liên quan và trách nhiệm sử dụng nguồn thu.

Việc quản lý tài chính minh bạch góp phần nâng cao hiệu quả khai thác và hạn chế thất thoát tài sản nhà nước.

7. Những thay đổi cần lưu ý khi áp dụng Nghị định 186/2025/NĐ-CP

Việc thay thế Nghị định 151/2017/NĐ-CP đòi hỏi các cơ quan, đơn vị cập nhật căn cứ pháp lý và quy trình thực hiện.

Đặc biệt, những hồ sơ mới liên quan đến cho thuê, xử lý hoặc khai thác tài sản công cần được rà soát theo quy định có hiệu lực.

7.1. Cập nhật thẩm quyền phê duyệt

Thẩm quyền phê duyệt phương án khai thác phụ thuộc vào cơ quan quản lý, loại tài sản và quy định phân cấp.

Đối với đề án sử dụng tài sản công tại đơn vị sự nghiệp công lập, Điều 52 Nghị định 186/2025/NĐ-CP quy định thẩm quyền phê duyệt hoặc phân cấp phê duyệt của cơ quan trung ương và địa phương.

Do đó, cần kiểm tra quyết định phân cấp trước khi trình hồ sơ.

7.2. Áp dụng biểu mẫu và hồ sơ phù hợp

Các đơn vị cần cập nhật biểu mẫu mới thay vì tiếp tục sử dụng tài liệu cũ mà chưa kiểm tra.

Đối với đề án cho thuê tài sản công tại đơn vị sự nghiệp công lập, Mẫu số 03/TSC-ĐA là biểu mẫu cần nghiên cứu áp dụng theo quy định.

7.3. Kiểm tra quy định chuyển tiếp

Đối với hồ sơ đã nộp, quyết định đã ban hành hoặc hợp đồng được ký kết trước khi nghị định mới có hiệu lực, cần xem xét quy định chuyển tiếp cụ thể.

Không nên mặc định mọi thủ tục trước đây đều phải thực hiện lại.

8. Những rủi ro khi quản lý và khai thác tài sản công

Việc khai thác tài sản công có thể phát sinh rủi ro nếu đơn vị chưa xác định đúng tình trạng pháp lý hoặc áp dụng sai quy trình.

Đây là những vấn đề cần được đánh giá trước khi triển khai phương án cho thuê hoặc tái sử dụng tài sản.

8.1. Sử dụng văn bản pháp luật đã hết hiệu lực

Việc tiếp tục áp dụng Nghị định 151/2017/NĐ-CP cho những thủ tục mới mà không kiểm tra quy định thay thế có thể khiến hồ sơ không phù hợp.

Đơn vị cần cập nhật văn bản hiện hành và đối chiếu các quy định có liên quan.

8.2. Cho thuê tài sản chưa đủ điều kiện

Một số tài sản chưa được phê duyệt phương án xử lý hoặc chưa xác định đúng chủ thể có quyền cho thuê.

Nếu giao dịch được thực hiện không đúng thẩm quyền, cả đơn vị quản lý và bên thuê đều có thể gặp rủi ro pháp lý.

8.3. Chuyển đổi công năng trái quy định

Việc cải tạo trụ sở thành văn phòng thương mại hoặc cơ sở kinh doanh cần đáp ứng những yêu cầu về quy hoạch, đất đai và xây dựng.

Không được tự ý thay đổi mục đích sử dụng chỉ dựa trên nhu cầu khai thác.

9. Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công

Để quản lý tài sản công hiệu quả, các cơ quan, đơn vị cần kết hợp giữa việc tuân thủ pháp luật và xây dựng phương án sử dụng phù hợp với thực tế.

Đặc biệt, đối với nhà đất công có giá trị lớn, việc nghiên cứu kỹ hồ sơ và khả năng khai thác giúp hạn chế lãng phí.

9.1. Rà soát và phân loại tài sản

Đơn vị cần thường xuyên kiểm tra hiện trạng, công suất sử dụng và nhu cầu khai thác.

Việc phân loại giúp xác định tài sản tiếp tục sử dụng, tài sản cần điều chuyển và tài sản có thể nghiên cứu phương án khai thác theo quy định.

9.2. Xây dựng phương án khai thác khả thi

Đối với tài sản đủ điều kiện cho thuê, cần đánh giá nhu cầu thị trường, chi phí cải tạo, doanh thu và thời gian khai thác.

Một phương án tài chính phù hợp giúp đơn vị kiểm soát chi phí và sử dụng nguồn lực hiệu quả.

9.3. Sử dụng dịch vụ tư vấn chuyên ngành

Đối với hồ sơ phức tạp, đơn vị có thể cân nhắc sử dụng dịch vụ tư vấn đầu tư, tư vấn pháp lý và quản lý tài sản công.

Đơn vị tư vấn có thể hỗ trợ rà soát hồ sơ, xây dựng đề án và nghiên cứu phương án khai thác.

Việc lựa chọn dịch vụ phải đáp ứng quy định về nguồn kinh phí và mua sắm dịch vụ.

Kết luận

Nghị định 151/2017/NĐ-CP về quản lý tài sản công từng đóng vai trò quan trọng trong hoạt động quản lý, sử dụng và xử lý tài sản nhà nước. Tuy nhiên, từ ngày 01/07/2025, văn bản này đã được thay thế bởi Nghị định 186/2025/NĐ-CP.

Trong bối cảnh nhu cầu cho thuê văn phòng công sở, khai thác trụ sở dôi dư sau sáp nhập và tái sử dụng tài sản công ngày càng được quan tâm, việc cập nhật quy định mới là điều cần thiết.

Các cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp cần chú trọng rà soát hồ sơ pháp lý, xác định đúng thẩm quyền và xây dựng phương án khai thác phù hợp. Tuân thủ quy định quản lý tài sản công ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế rủi ro, tối ưu nguồn lực và nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản trong dài hạn.

Câu hỏi thường gặp về Nghị định 151/2017/NĐ-CP

Trong quá trình nghiên cứu pháp luật quản lý tài sản công, nhiều đơn vị vẫn có những thắc mắc về hiệu lực nghị định, văn bản thay thế và điều kiện khai thác. Dưới đây là những câu hỏi phổ biến.

Nghị định 151/2017/NĐ-CP còn hiệu lực không?

Không. Nghị định 151/2017/NĐ-CP đã hết hiệu lực toàn bộ từ ngày 01/07/2025.

Nghị định nào thay thế Nghị định 151/2017/NĐ-CP?

Nghị định 186/2025/NĐ-CP là văn bản thay thế, quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý, sử dụng tài sản công.

Đơn vị sự nghiệp công lập muốn cho thuê tài sản cần làm gì?

Đơn vị cần xác định tài sản đủ điều kiện cho thuê và thực hiện thủ tục tương ứng. Đối với trường hợp phải lập đề án, hồ sơ được chuẩn bị theo quy định tại Điều 52 Nghị định 186/2025/NĐ-CP.

Trụ sở dôi dư sau sáp nhập có được cho thuê không?

Có thể, nếu tài sản đã được xử lý theo đúng thẩm quyền và thuộc trường hợp pháp luật cho phép khai thác cho thuê. Không phải mọi trụ sở dôi dư đều được phép đưa vào kinh doanh.

Doanh nghiệp có thể thuê tài sản công để đầu tư không?

Doanh nghiệp có thể tham gia thuê tài sản công khi tài sản thuộc diện được phép cho thuê và đáp ứng điều kiện lựa chọn bên thuê theo quy định. Trước khi đầu tư cải tạo hoặc kinh doanh, doanh nghiệp cần kiểm tra mục đích sử dụng, thời hạn thuê và các điều kiện pháp lý liên quan.